Tunel pod Bełtem Fehmarn
![]() | Ten artykuł dotyczy przyszłego wydarzenia. Informacje w nim zawarte mogą się zmienić wraz z pojawieniem się nowych faktów, a początkowe doniesienia mogą być niepewne. Ostatnie aktualizacje tego artykułu mogą nie odzwierciedlać najbardziej aktualnych informacji. |
![]() Mapa przedstawiająca planowany przebieg tunelu | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Kraj związkowy |
| ||
Państwo |
| ||
Oficjalna nazwa | • duń. Femern Bælt-forbindelsen | ||
Przeszkoda | cieśnina | ||
Rodzaj | drogowo-kolejowy | ||
Długość | 17 600 m | ||
Data otwarcia | 2029 | ||
Budowa | |||
Data budowy | październik 2020 – 2029 | ||
Koszty budowy | 7,4 mld EUR | ||
Położenie na mapie Szlezwika-Holsztynu ![]() | |||
Położenie na mapie Danii ![]() | |||
Położenie na mapie Niemiec ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Tunel pod Bełtem Fehmarn (Fehmarnbelttunnel) – planowany tunel drogowo-kolejowy pod cieśniną Bełt Fehmarn, który ma połączyć Danię z Niemcami. Decyzja o jego budowie została podjęta zamiast budowy mostu nad cieśniną. Początkowo prace miały rozpocząć się w 2015, jednak ze względu na opóźnienia w fazie projektowej rozpoczęły się w październiku 2020 i mają potrwać do 2029[1]. Szacunkowe koszty budowy to 7,4–9 mld EUR[2].
Historia
Cieśnina Bełt Fehmarn jest najkrótszym połączeniem pomiędzy niemiecką wyspą Fehmarn a duńską wyspą Lolland. Już podczas II wojny światowej po zajęciu Danii przez III Rzeszę planowana była budowa mostu drogowo-kolejowego na tym odcinku. Plany nie zostały zrealizowane. W 1963 most połączył wyspę Fehrmarn z lądem stałym, ale nie planowano budowy dalszej przeprawy do Danii. Uruchomiono jedynie kolejową przeprawę promową obsługiwaną przez Scandlines AG – spółkę założoną przez Deutsche Bahn oraz Ministerstwo Transportu Danii. Czas przeprawy wynosi ok. 45 minut. W 2010 przeprawiono tą trasą 11,3 mln ton towarów[3].
Od początku lat 90. rządy Danii oraz Szwecji zabiegały o połączenie mostem lub tunelem na tym odcinku. Wykonywano różnego rodzaju ekspertyzy. W 1994 Komisja Europejska uznała przeprawę przez Bełt Fehmarn za priorytetową dla sieci transeuropejskiej. W 2010 podjęto decyzję, że most kolejowy będzie niewystarczający dla rosnącego ruchu, a przeprawa powinna być częścią trasy europejskiej E22. W 2011 parlament Danii podjął decyzję o budowie przeprawy. Finansowanie mostu ma pochodzić głównie z budżetu Danii przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej. Koszt ma zostać zwrócony dzięki opłatom pobieranym za przejazd. Wydatek ma się zamortyzować w ciągu 39 lat[4]. W tym samym roku powołano spółkę Femern A/S, która ma być odpowiedzialna za całą inwestycję[5].
W kolejnych latach inwestycję blokowały liczne protesty, głównie okolicznych mieszkańców, organizacji ekologicznych oraz armatorów promowych[6]. Pojawił się także problem niewystarczającej przepustowości mostu łączącego wyspę Fehmarn z lądem stałym. W 2015 Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Rozwoju Miast zatwierdziło projekt rozbudowy istniejącego mostu[7]. Równolegle na terenie Danii wykonano modernizację linii kolejowej z Kopenhagi na wyspę Lolland, w ramach której oddano do użytku dodatkowy tor[8]. W tym samym roku duński parlament przyjął projekt budowy tunelu[9].
W 2016 przedsiębiorstwo Femern A/S ponownie złożyło wniosek o pozwolenie na realizację projektu[10]. W grudniu 2018 władze kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn wydały pozytywną decyzję w sprawie budowy tunelu[11]. W 2020 Komisja Europejska zaopiniowała, że finansowanie budowy tunelu nie narusza zasad pomocy państwowej obowiązujących w UE. Wiceprzewodnicząca KE tak skomentowała wydaną decyzję[12]:
Po dogłębnej analizie projektu stwierdziliśmy, że podjęte przez Danię środki do finansowania tej – będącej przedmiotem ogólnoeuropejskiego zainteresowania – inwestycji, są zgodne z przepisami Unii Europejskiej. Pozytywne efekty inwestycji wyraźnie przeważają nad wszelkimi potencjalnymi zakłóceniami konkurencji.
Planowano rozpoczęcie budowy na rok 2020 lub 2021, z planowanym otwarciem nie wcześniej niż w 2029[1][13].
Projekt
Decyzję o budowie tunelu zamiast mostu podjęto ze względu na mniejsze oddziaływanie tunelu na środowisko oraz mniejszą podatność na warunki pogodowe, głównie wiatr. Tunel Fehmarn ma zostać wykonany poprzez zanurzenie w wodzie betonowych elementów, umieszczeniu ich na fundamencie i przykryciu kilkumetrową warstwą ochronną ze żwiru i piasku. Łącznie tunel będzie miał długość 17,6 km. Maksymalna głębokość cieśniny Bełt Fehmarn wynosi 35 m, a wysokość zewnętrzna tunelu to około 9–10 m, stąd w najgłębszym miejscu wykop będzie musiał sięgać ponad 45 m pod lustrem wody. Prefabrykowane betonowe elementy będą miały prostokątny przekrój o szerokości 42 m i wysokości 9 m, oraz długość 217 m. Pojedynczy element będzie ważył 73 tysiące ton. W tunelu znajdą się dwa tory kolejowe, dwie dwupasmowe jezdnie, a także korytarz awaryjny[14][15][16].
Po ukończeniu będzie to najdłuższy tunel drogowo-kolejowy na świecie, najdłuższy tunel drogowy pod wodą na świecie, najgłębszy tunel drogowo-kolejowy na świecie oraz drugi najgłębiej zakopany tunel betonowy na świecie[17].
Przypisy
- ↑ a b Rekordowy podwodny tunel na dnie Bałtyku [online], Onet Podróże, 21 października 2020 [dostęp 2020-12-29] (pol.).
- ↑ Aleksandra Fedorska: Fedorska: Tunel między Danią a Niemcami. Kto zarobi, a kto straci?. 2021-12-13. [dostęp 2021-12-13].
- ↑ Fehmarn Belt tunnel preferred, [w:] Railway Gazette [online], 2011 [dostęp 2018-08-27] (ang.).
- ↑ Klart flertal for en Femern-tunnel [online], www.dr.dk, 21 stycznia 2011 [zarchiwizowane z adresu 2011-01-24] (duń.).
- ↑ Femern Bælt-projektet tildeles EU-støtte på næsten 1 mia. kr. – Transportministeriet [online], www.trm.dk [dostęp 2018-08-27] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-05] (duń.).
- ↑ Hamburger TT-Line gegen feste Fehmarn-Belt-Querung – WELT [online], www.welt.de [dostęp 2018-08-27] .
- ↑ Wird die Fehmarnsundbrücke zum Nadelöhr? [online], www.schleswig-holstein.de [zarchiwizowane z adresu 2014-07-22] (niem.).
- ↑ Beltquerung: Die Dänen legen los [online], www.ln-online.de, 3 września 2014 [dostęp 2018-08-27] (niem.).
- ↑ What is the status of Femern A/S’ work on the tunnel under the Fehmarnbelt?. Femern A/S, 2015-03-02. [dostęp 2018-08-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-16)]. (ang.).
- ↑ PeterP. Kleinort PeterP., 2.600 Einwendungen abgearbeitet · Planungsgesellschaft Femern A/S übergibt Antworten an zuständige Behörden in Schleswig-Holstein, „Täglicher Hafenbericht”, 16 lutego 2017, s. 2 .
- ↑ LeonardL. Dolecki LeonardL., Niemcy dają „zielone światło” dla budowy tunelu pod cieśniną Fehmarn [online], rynekinfrastruktury.pl, 2 stycznia 2019 [dostęp 2020-05-25] (pol.).
- ↑ MagdalenaM. Romanowska MagdalenaM., Finansowanie budowy tunelu między Danią a Niemcami zgodne z przepisami UE [online], rynekinfrastruktury.pl, 1 maja 2020 [dostęp 2020-05-25] (pol.).
- ↑ Deutsche Langsamkeit verzögert Fehmarnbelt-Tunnel [online], www.welt.de, 25 sierpnia 2015 [dostęp 2018-08-27] (niem.).
- ↑ Facts on the tunnel [online], femern.com .
- ↑ Fehmarn Belt tunnel preferred [online], RailwayGazette.com, 2011 .
- ↑ Facts about the Fehmarnbelt Tunnel [online], Femern.com .
- ↑ Innovations for the Fehmarnbelt tunnel option [online], TunnelTalk.com [dostęp 2018-08-27] .
- DSDE: Femern_Bælt-forbindelsen