Ulica 10 Lutego w Gdyni
Śródmieście | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() Widok ul. 10 Lutego w Gdyni z peronu SKM. Perspektywa 1800 m aż do końca | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Miejscowość | Gdynia | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Długość | 635 m | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Gdyni ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Ulica 10 Lutego – jedna z najstarszych gdyńskich ulic, znajdująca się w dzielnicy Śródmieście.
Jest reprezentacyjną ulicą (kategoria: droga powiatowa)[1] Śródmieścia Gdyni. Wspólnie z ulicą skwer Kościuszki i aleją Jana Pawła II jest wizytówką Gdyni. Skrzyżowanie z ulicami Świętojańską i skwerem Kościuszki jest punktem centralnym Gdyni.
Została nazwana dla upamiętnienia daty symbolicznych zaślubin Polski z morzem 10 lutego 1920[2].
Każdego roku, począwszy od 2003 w dniu 11 listopada na ulicy odbywa się Gdyńska Parada Niepodległości
Historia
Ulica została wytyczona w 1908 jako najkrótsza droga z dworca kolejowego do Domu Kuracyjnego (niem. Kurhaus), zlokalizowanego przy dzisiejszym skwerze Kościuszki i dalej do morza. Obsadzony drzewami piaszczysty trakt o szerokości 13 m otrzymał nazwę Kurhausstrasse (pol. Kuracyjna). Z biegiem czasu ulica zaczęła być zabudowywana obiektami służącymi wypoczynkowi letników, takimi jak nieistniejąca obecnie gospoda Johanna Plichty, w której zatrzymał się Stefan Żeromski (obecnie znajduje się w tym miejscu Infobox), czy zachowany dom wójta Jana Radtkego, z charakterystyczną narożną wieżyczką.
Po uzyskaniu przez Gdynię praw miejskich ulica stała się jedną z najbardziej reprezentacyjnych ulic miasta, na której odbywały się wojskowe defilady, oficjalne uroczystości czy pochody robotników. W tym czasie wybudowano przy niej kolejno budynki poczty, Banku Polskiego (styl neoklasycystyczny) i ZUS (po wojnie siedziba PLO), którego charakterystyczne opływowe kształty stały się wyznacznikiem stylu architektonicznego zwanego gdyńskim modernizmem.
Podczas okupacji Niemcy zmienili nazwę ulicy na Hermann-Göring-Straße[3]. Budynek Banku Polskiego przeznaczono na siedzibę Reichsbanku (Banku Rzeszy).
W marcu 1946 kilku miejskich radnych wystąpiło z inicjatywą przemianowania ulicy na aleję Zwycięstwa, którą to nazwę nadano ostatecznie głównej trasie do Gdańska[4].
W 2020 opublikowano wyniki konkursu na zagospodarowanie narożnika z ul. Świętojańską. Przewidywana jest tu realizacja 7-piętrowego biurowca z ogólnodostępnym tarasem widokowym na dachu, według projektu pracowni architektonicznej 3MA z Gdyni[5]. Rozpoczęcie inwestycji, wartej 35 mln zł, ma nastąpić w połowie 2021 roku[6].
Ważniejsze obiekty
- dom ówczesnego wójta Gdyni – Jana Radtkego z 1912, ul. 10 Lutego 2
- kamienica Bolesława i Genowefy Orłowskich (5), do 2021 funkcjonował tu najdłużej działający zakład fryzjerski w Gdyni (salon fryzjerski Rococo; nieprzerwanie od 1925, kiedy został otwarty na pl. Kaszubskim, w 1928 przeniesiony na 10 Lutego, od 1942 w obecnej lokalizacji)[7]
- gmach głównego Urzędu Pocztowego (10)[8]
- dom handlowy Batory z 1998 (11)
- centrum handlowo-biznesowe Centrum Kwiatkowskiego z 2004 (16)
- b. budynek ZUS, siedziba Polskich Linii Oceanicznych, ob. Urzędu Miejskiego (24)
- kamienica Antoniny Szydarowskiej (25)
- budynek szkolny (26), dawna siedziba Szkoły Podstawowej nr 1 (od 1928), a następnie Gimnazjum nr 1 i XVII LO, przeniesionego w czerwcu 2019 na Wiczlino[9]; docelowo przewiduje się tu lokalizację Centrum Nowoczesnego Seniora[10], natomiast w 2022 obiekt wynajął Kościół Chrześcijan Baptystów[11]
- zespół mieszkaniowy BGK, oficjalny adres: ul. 3 Maja 27-31
- klasycystyczny gmach Banku Polskiego z 1929 roku, o powierzchni 2,5 tys. m kw., ma kształt litery L, z głównym wejściem z obrotowymi drzwiami w narożnym podcieniu od zbiegu ulic 10 Lutego i 3 Maja. Autorem projektu (odwołującym się do dwóch stylów: klasycyzmu i neorenesansu) był znany architekt Stanisław Filasiewicz. Przez dziesięciolecia pełnił funkcję siedzib kolejnych banków, a jego prawe skrzydło zamieszkiwali pracownicy kadry kierowniczej. W 1984 obiekt wpisano do rejestru zabytków. Do połowy 2003 roku w gmachu mieścił się bank Millenium, od tamtej pory obiekt nie posiadał użytkownika[12]. Na początku 2017 przejęty przez firmę Moderna, która zamierzała dobudować dwie dodatkowe kondygnacje, na co nie zgodził się konserwator zabytków. Od 2019 właściciel podjął pracę nad renowacją budynku[13]
Galeria
- Dom Rzemiosła
- 10 Lutego w stronę dworca Gdynia Główna
- 10 Lutego w stronę Świętojańskiej
- Budynek biurowy byłego ZUS/PLO w Gdyni, obecnie własność Urzędu Miejskiego
- Centrum Kwiatkowskiego
- Zabytkowy trolejbus na linii wakacyjnej "326"
Przypisy
- ↑ https://web.archive.org/web/20131026065103/http://www.zdiz.gdynia.pl/drogi-powiatowe/drogi-powiatowe.html data dostępu 2013.07.26
- ↑ Encyklopedia Gdyni. Gdynia: Verbi Causa, 2006, s. 415. ISBN 83-921571-8-4.
- ↑ www.gotenhafen.com.pl. [dostęp 2016-09-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-13)].
- ↑ Katarzyna Fryc Jak zmieniała się ul. 10 Lutego?
- ↑ Nowa inwestycja w centrum Gdyni. Przy Infoboxie stanie biurowiec
- ↑ Gdynia. Przy Infoboksie powstanie nowa kamienica
- ↑ Najstarszy w Gdyni fryzjer Rococo kończy działalność po prawie stu latach. Nie przetrwał pandemii
- ↑ Urząd pocztowo-telegraficzny przy ulicy 10 Lutego, 1932 r.
- ↑ Społecznicy chcą, żeby w centrum Gdyni powstał nowy park
- ↑ W Gdyni powstanie Centrum Nowoczesnego Seniora. Miasto ogłosiło przetarg na projekt
- ↑ Budynek po najstarszej szkole w Gdyni od trzech lat stał pusty. Teraz wprowadzili się baptyści
- ↑ Deweloper zabuduje działkę za dawnym budynkiem Banku Polskiego
- ↑ Niszczał przez półtorej dekady. Teraz Bank Polski w Gdyni zyska nowe życie