Widlicz cyprysowy
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Klasa | widłaki | ||
Rząd | widłakowce | ||
Rodzina | widłakowate | ||
Rodzaj | widlicz | ||
Gatunek | widlicz cyprysowy | ||
Nazwa systematyczna | |||
Diphasiastrum tristachyum (Pursh) Holub | |||
Synonimy | |||
| |||
|
Widlicz cyprysowy, w. cyprysowaty, widłak cyprysowaty, zeglej cyprysowaty (Diphasiastrum tristachyum (Pursh) Holub) – gatunek rośliny z rodziny widłakowatych.
Rozmieszczenie geograficzne
Występuje głównie w Europie środkowej oraz we wschodniej Ameryce Północnej. W Polsce występuje w rozproszeniu na niżu, gdzie był podawany z około stu stanowisk, z których większość nie została jednak potwierdzona po 1980 r.[3]
Morfologia
- Łodyga
- Pęd główny znajduje się pod ziemią. Pędy nadziemne krzaczkowate, do 15 cm wysokości. Gałązki do 1,5 mm szerokości, obustronnie wypukłe, owoszczone od spodu[3].
- Liście
- Przylegające do gałązek.
- Kłosy zarodnionośne
- Wzniesione na rozwidlonych szypułkach długości 3-9 cm, zebrane po 2-7, o długości 1,5-3 cm[3].
Biologia i ekologia
Bylina, zimozielony chamefit. Z zarodników rozwija się przedrośle żyjące w symbiozie z grzybami. Gatunek rośnie na wrzosowiskach i w widnych borach sosnowych. Jest gatunkiem charakterystycznym wrzosowisk (rząd Calluno-Ulicetalia)[4].
Zagrożenia i ochrona
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową od 1946 roku[5][6].
Kategorie zagrożenia gatunku:
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006)[7]: V (narażony na wyginięcie); 2016: EN (zagrożony)[8].
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej Czerwonej Księgi Roślin[9]: EN (endangered, zagrożony).
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
- ↑ The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229.
- ↑ a b c L. Rutkowski 2001. Widlicz cyprysowy. s. 29-31. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001. ISBN 83-85444-85-8.
- ↑ WładysławW. Matuszkiewicz WładysławW., Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059 .
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin Dz.U. z 2014 r. poz. 1409.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Oświaty z dnia 29 sierpnia 1946 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych i z Ministrem Leśnictwa w sprawie wprowadzenia gatunkowej ochrony roślin (Dz.U. z 1946 r. nr 70, poz. 384).
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
- ↑ Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
- SNL: grannjamne
- BioLib: 3052
- EoL: 597834
- EUNIS: 194381
- Flora of North America: 233500584
- FloraWeb: 20019
- GBIF: 2688412
- identyfikator iNaturalist: 122101
- IPNI: 81299-2
- ITIS: 512330
- NCBI: 37432
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): tro-26610809
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:81299-2
- Tela Botanica: 22564
- identyfikator Tropicos: 26610809
- CoL: 36FN4