Złoty Dach
![]() | |||
![]() Widok z południa (2008) | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | Innsbruck | ||
Adres | Herzog-Friedrich-Strasse 15 | ||
Typ budynku | wykusz | ||
Styl architektoniczny | późny gotyk | ||
Ukończenie budowy | lata 90. XV wieku | ||
Położenie na mapie Innsbrucku ![]() | |||
Położenie na mapie Austrii ![]() | |||
Położenie na mapie Tyrolu ![]() | |||
![]() | |||
|
Złoty Dach (niem. Goldenes Dachl) – późnogotycki wykusz z pozłaconym dachem pałacu Neuer Hof z XV wieku w Innsbrucku w Austrii, jeden z symboli miasta[1].
Historia
Budynek Neuer Hof[2] pierwotnie stanowił pałac księcia Fryderyka IV Habsburga[3]. Złoty Dach powstał w latach 90. XV wieku[4]. Projekt przypisuje się Jörgowi Köldererowi, autorstwo rzeźb Nikolausowi Türingowi (zm. 1517) oraz Gregorowi Türingowi (ur. około 1475, zm. 1543)[5]. Rzeźby wykonano z piaskowca z Mittenwaldu[5]. Głównym celem ornamentów Złotego Dachu było zaznaczenie obecności cesarza w mieście[6][7]. Współcześnie w budynku pałacu znajduje się muzeum[8].
Architektura
Pałac zamyka od północy ulicę Herzog-Friedrich Strasse[9]. Jego elewacja jest pomalowana na biało, z rzędami okien z czarnymi okiennicami, pod którymi umieszczono donice z czerwonymi kwiatami[10].
Nazwa wykusza pochodzi od dachu ponad wielką późnogotycką[11] loggią; dach został wykonany z 2657[10] polerowanych miedzianych dachówek[6], złoconych[12]. Z wykusza rozciąga się widok na plac przed budynkiem[4].
Na płaskorzeźbach wykusza znajduje się wizerunek cesarza Maksymiliana I Habsburga z jego dwoma żonami: Biancą Marią Sforzą obok niego oraz Marią Burgundzką w rogu po jego prawej stronie[6]. Reliefy obejmują także wizerunki postaci konnych z lancami (reprezentujące armie Habsburgów i Tyrolu[13]), małp, psa i innych zwierząt[10]. Pod tymi płaskorzeźbami znajdują się tarcze herbowe terytoriów, które cesarz Maksymilian uważał za jego własność[6].
Galeria
- Widok z południa na pałac (2013)
- Widok z wieży (2006)
- Koncert w loggii (2022)
- Sterczyny na dachu (2010)
- Sklepienie loggii (2019)
- Malowidła na wykuszu (2015)
- Tarcze herbowe (2013)
- Źródełko na elewacji (2023)
Przypisy
- ↑ Austria, Michelin Tyre Public Limited Company, 2007, s. 175 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ Insight Guides Western Europe, Apa Publications (UK) Limited, 1 maja 2018, ISBN 978-1-78919-601-6 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ Thomas WallaceT.W. Knox Thomas WallaceT.W., The Boy Travellers in Central Europe: Adventures of Two Youths in a Journey Through France, Switzerland, and Austria, with Excursions Among the Alps of Switzerland and the Tyrol, Harper & brothers, 1893, s. 406 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ a b RoughR. Guides RoughR., The Rough Guide to Europe On A Budget, Rough Guides UK, 1 lutego 2010, ISBN 978-1-4053-8600-5 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ a b PierreP. Terjanian PierreP. i inni, The Last Knight: The Art, Armor, and Ambition of Maximilian I, Metropolitan Museum of Art, 2 października 2019, s. 90, ISBN 978-1-58839-674-7 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ a b c d ColumC. Hourihane ColumC., The Grove Encyclopedia of Medieval Art and Architecture, Oxford University Press, 2012, s. 379, ISBN 978-0-19-539536-5 (ang.).
- ↑ GordonG. Campbell GordonG., The Grove Encyclopedia of Northern Renaissance Art, OUP USA, 26 listopada 2009, s. 313, ISBN 978-0-19-533466-1 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ KristaK. Dana KristaK., The Alps, Hunter Publishing, Inc, 2007, s. 77, ISBN 978-1-58843-649-8 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ LaverneL. Ferguson-Kosinski LaverneL., DarrenD. Price DarrenD., Europe by Eurail 2015: Touring Europe by Train, Rowman & Littlefield, 4 listopada 2014, s. 237, ISBN 978-1-4930-1636-5 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ a b c FayeF. Day FayeF., Every Nook and Cranny: a World Travel Guide: Book 3, Xlibris Corporation, 27 października 2018, ISBN 978-1-5434-0794-5 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ AustriaA. Bundespressedienst AustriaA., The Austrian Year Book, Austrian Federal Press Department, 1929, s. 60 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ Innsbruck i złota jesień średniowiecza… - Kraków Otwarty na Świat [online], www.krakow.pl [dostęp 2023-12-17] .
- ↑ LarryL. Silver LarryL., Marketing Maximilian: The Visual Ideology of a Holy Roman Emperor, Princeton University Press, 14 czerwca 2022, ISBN 978-0-691-24589-8 [dostęp 2023-12-17] (ang.).