Zdzisław Henneberg
8 1/2 zwycięstw | |||
![]() | |||
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 11 maja 1911 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 12 kwietnia 1941 | ||
Przebieg służby | |||
Lata służby | 1931–1941 | ||
Siły zbrojne |
| ||
Formacja | |||
Jednostki | 1 pułk lotniczy, | ||
Stanowiska | dowódca eskadry: dywizjon 303 | ||
Główne wojny i bitwy | II wojna światowa, | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Piloci_303.jpg/240px-Piloci_303.jpg)
Zdzisław Karol Henneberg (ur. 11 maja 1911 w Warszawie, zm. 12 kwietnia 1941) – kapitan pilot Wojska Polskiego II RP, major (ang. Squadron Leader) Królewskich Sił Powietrznych, as myśliwski II wojny światowej, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari.
Życiorys
Ukończył w Warszawie szkołę powszechną i gimnazjum im. Jana Zamoyskiego. Maturę uzyskał w 1930 roku. Rok później wstąpił do dęblińskiej Szkoły Podchorążych Lotnictwa, kończąc ją ze stopniem podporucznika obserwatora i 3. lokatą. Odbył kurs pilotażu w Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr 1 w Dęblinie (CWL-1) i ukończył Wyższą Szkołę Pilotażu w Grudziądzu. W sierpniu 1934 r., otrzymawszy awans do stopnia podporucznika, został przydzielony do 1 pułku lotniczego w Warszawie. Służąc tam, kontynuował edukację w zakresie pilotażu, a także latał sportowo na szybowcach. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 22. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa, grupa liniowa[1]. W marcu 1939 pełnił służbę w Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr 1 w Dęblinie na stanowisku dowódcy IV plutonu 2. eskadry 1. dywizjonu Szkoły Podchorążych Lotnictwa–Grupa Taktyczna (Liniowa)[2].
Tuż po wybuchu II wojny światowej, będąc już porucznikiem i instruktorem w Dęblinie, zgłosił się ochotniczo do roli pilota bojowego – walczył w ramach tzw. grupy dęblińskiej – jednostki sformowanej doraźnie z instruktorów CWL-1. Po agresji ZSRR ewakuował się do Rumunii, a następnie przedostał do Francji. Tam przeszedł szkolenie w zakresie pilotowania myśliwca MS.406. Następnie, już po napaści niemieckiej na Francję, powierzono mu sformowanie klucza myśliwskiego (IV Klucz Kominowy „He” w Chateauroux (ELD/Chateauroux)) na maszynach MB.152 z zadaniem ochrony zakładów lotniczych Bloch. Na tych właśnie myśliwcach Henneberg, wspólnie z por. Arsenem Cebrzyńskim, zaliczył swoje pierwsze zestrzelenie. „Ofiarą” polskich pilotów padł bombowiec He 111.
17 czerwca francuski personel lotniska odjechał, pozostawiając Polaków bez rozkazów i zaopatrzenia. W tej sytuacji Henneberg zdecydował się na ewakuację do Anglii. Dotarł tam wraz z trzema innymi pilotami po międzylądowaniu w Bordeaux. Była to jedyna ewakuacja Polaków z Francji do Anglii na pokładzie samolotu. W RAF otrzymał numer służbowy P1393.
2 sierpnia 1940 r. został pilotem i dowódcą eskadry dywizjonu 303. Pierwsze zestrzelenie w Anglii uzyskał 31 sierpnia, podczas pierwszej misji operacyjnej dywizjonu. 21 października tymczasowo objął dowództwo dywizjonu w miejsce Witolda Urbanowicza. Zdał je kpt. Adamowi Kowalczykowi 7 listopada tego samego roku. Odzyskał je, już na stałe, 20 lutego 1941 roku.
12 kwietnia 1941 roku prowadził sześć Spitfire'ów nad Francję dla atakowania lotnisk w Le Touquet i Crecy. W czasie ataku maszyna Henneberga została uszkodzona przez artylerię przeciwlotniczą. Pilotowi udało się „wyciągnąć” maszynę poza okupowaną Francję, ale musiał ją posadzić na wodach kanału La Manche w odległości ok. 20 km od Dungeness. Towarzyszący Hennebergowi por. Zbigniew Kustrzyński widział dowódcę unoszącego się w kapoku, wobec czego zameldował jego pozycję przez radio i wrócił do Anglii. Trwające dwa dni poszukiwania nie przyniosły jednak skutku. Ciała Henneberga nigdy nie odnaleziono.
Wizerunek pilota został umieszczony na samolocie myśliwskim MiG-29 nr 59 z 23 Bazy Lotnictwa Taktycznego[3].
Zestrzelenia
Na liście Bajana sklasyfikowany został na 16. pozycji z 8 i 1/2 pewnymi zestrzeleniami samolotów Luftwaffe, 1 prawdopodobnie i 1 uszkodzeniem.
Zestrzelenia pewne[4]
- 1/2 He 111 – 5 czerwca 1940 (wspólnie z por. Arsenem Cebrzyńskim)
- Bf 109 – 31 sierpnia 1940 (zestrzelił Bf 109E-1 nr 3175 z 4/JG3)
- Bf 109 – 7 września 1940 (pilotował Hurricane'a nr V6605)
- He 111 i Bf 109 – 11 września 1940
- Bf 109 i Do 215 – 15 września 1940 (pilotował Hurricane'a nr P3120)
- Bf 109 – 27 września 1940 (pilotował Hurricane'a nr V7246, zestrzelił Bf 109E-4 nr 5333 z 3/JG27)
- Bf 110 – 5 października 1940 (pilotował Hurricane'a nr V6644, zestrzelił Bf-110D/0 nr 3598 z 1/Erprgr.210)
Zestrzelenia prawdopodobne
- Bf 109 – 7 września 1940 (pilotował Hurricane'a nr V6605)
Uszkodzenia
- Bf 109 – 2 września 1940 (pilotował Hurricane'a nr V7246, uszkodził Bf 109E-4 nr 1469 z 6/JG3)
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (23 grudnia 1940)
- Krzyż Walecznych (trzykrotnie) 1 lutego 1941[5]
- brytyjski Distinguished Flying Cross (jako jeden z pięciu pierwszych Polaków, 30 października 1940)
- francuski Croix de Guerre
Przypisy
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 217.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 474.
- ↑ Myśliwce z portretami wybitnych pilotów. polska-zbrojna.pl, 1 marca 2015. [dostęp 2016-01-31]. (pol.).
- ↑ R. King Dzwizjon 303, str 411-417
- ↑ R. King Dywizjon 303, str 386 - wymienia tylko jedną datę
Bibliografia
- Richard King: Dywizjon 303 walka i codzienność. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2012. ISBN 978-83-7243-979-6.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Polskie Siły Powietrzne w II wojnie światowej – Zdzisław Henneberg. [dostęp 2012-10-02]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- WW II ACE STORIES. [dostęp 2012-10-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-27)]. (ang.).
- PWN: 3911019