Bacanje kugle
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Remigius_Machura_senior_CZ_championships_in_athletics_Kladno_2005.jpg/250px-Remigius_Machura_senior_CZ_championships_in_athletics_Kladno_2005.jpg)
Bacanje kugle je atletska disciplina u kojoj bacač nastoji baciti kuglu što dalje. Ova atletska disciplina služi za razvijanje snage, brzine, specifične izdržljivosti i okretnosti. Osim bacanja koje je propisano atletskim pravilima, kugla se može bacati na razne načine. Pri tome, u skladu sa uzrastom takmičara, upotrebljava se kugla različite težine.
Istorijat bacanja kugle
Pretpostavlja se da su se prva takmičenja u bacanju kugle (topovskog đuleta) održavana u Velikoj Britaniji. Hroničari beleže da su se vojnici oko 1346. godine takmičili u bacanju topovskog đuleta teškog 16 funti (7,257 kg. U početku se bacalo iz mesta i to jačom i slabijom rukom. Vremenom su se iskristalisala pravila bacanja koja su se odnosila i na prostor iz kojeg se bacala kugla.
Prvi službeni rezultati vode se u Velikoj Britaniji od 28. maja 1860, kad je H. Vilijams bacio kuglu 36 stopa tj 19,972 metra. U početku se kugla bacala bičnom tehnikom. Najbolji rezultat tim načinom bacanja postigao je Džim Fuš (SAD) 17,95 metara (1950). Peri O‘Brajen iz SAD prvi se prilokom bacanja u početnom položaju okrenuo leđima prema pravcu bacanja. Pri tom položaju moglo se jače uključiti mišiće, usled čega kugla dobija veće ubrzanje. O‘Brajen je ubrzo prebacio 18 metara, a 1956. i 19,25 metara. Od žena prvi svetski rekord postigla je Violeta Moris iz Francuske 10,15 metara — 1924.
Među prvim bacačima kugle između dva rata na terenima Jugoslavije istakli su se Karolji Ambrozi, V. Narančić i A. Kovačević, a posle Oslobođenja P. Šarčević, Dako Radošević, Milija Jocović, Petar Barišić, Tomislav Šuker, Ivan Ivančić, Vladimir Milić i Dragan Perić. Žene su u početku bacale kuglu od 5 kg. Prvi priznati rekord Jugoslavije postavila je 5. oktobra 1923. Marijana Jerina iz AK Primorje, rezultatom 6,24 metra.
Pravila takmičenja
Kugla se baca s ramena jednom rukom iz kruga promera 2,135 metara. Na sredini srednjeg spoljnog luka učvršćen je segment. U trenutku kad atletičar zauzima u krugu stav za početak izvođenja bacanja, kugla mora dodirivati bradu ili biti vrlo blizu nje, ne sme se povući iz ravni ramena, a ruka se pri izvođenju bacanja ne sme povući naniže od zauzetog stava. Svaki takmičar ima pravo na tri pokušaja. Šestorica najboljih, a na velikim takmičenjima osmorica, imaju pravo na još tri pokušaja. Nijedan takmičar, nama pravo na naknadna tri pokušaja, ako mu bacanja u prva tri hica nisu uspela. Takmičar ne sme napustiti krug, dok kugla nije pala na zemlju, a posle toga obavezno mora napustiti krug za bacanje od pozadi. Pored toga nije dozvoljeno, koristiti rukavice kao ni umotavanje dva ili više prstiju zajedno.
Seniori bacaju kuglu tešku 7,257 kg, juniori mlađi od 18 godina 6 kg, pioniri 4 kg. Seniorke, starije i mlađe juniorke bacaju kuglu od 4 kg, a pionirke 3 kg.
Vrste takmičenja
Bacanje kugle se nalazi na svim važnijim takmičenja. Na programu Letnjih olimpijskih igara bacanje kugle za muškarce se nalazi od prvih Igara 1896. u Atini, a kod žena od Igara 1948. u Londonu. Na Evropskim prvenstvima 1934. za muškarce, a za žene od 1938.
Tehnika bacanja kugle
Polazni položaj i priprema za poskok
Bacač se postavlja leđima okrenut smeru bacanja. Težina tela je na zadnjoj nozi. Trup je oružen i uspravan. Ruka u kojoj se nalazi kugla je savijena u laktu, tako da drži kuglu uz vrat. Telo se nalazi u potpunoj statičkoj ravnoteži.
Poskok
Poskok je pokretačka snaga u prvoj fazi bacanja i završava se dolaskom u izbačajnu poziciju, osnosno, u trenutku kad obe noge uspostave kontakt sa tlom. Početak poskoka treba biti opušten, slobodan, ali ne i prebrz. Previše brz početak poskoka prouzrokuje gubitak ravnoteže tokom njegovog izvođenja i ne omogućava pravilno bacanje.
Izbačajna pozicija (za dešnjake)
Desna noga je u centru kruga, leva noga spoljašnjim delom stopala dodiruje unutrašnju površinu segmenta. Težina tela nalazi se na desnoj nozi, koja je povijena, trup je leđima okrenut u pravcu bacanja savijen u suprotnom smeru. Leva noga je opružena u zglobu kolena.
Faza izbacivanja (maksimalnog napora)
Za vreme izbacivanja karakteristično je kretanje tela gore i napred povezano sa istovremenim okretanjem tela do prednjeg položaja u smeru bacanja uz neprestano narastanje brzine. Vrlo bitno za bacanje u celini je povezivanje poskoka sa izbacivanjem.
Faza održavanja ravnoteže
Zajedničko delovanje svih sila u smeru bacanja mora biti u završnoj fazi zaustavljeno kako bacač ne bi prešao preko ivice kruga i napravio prekršaj. Posle završenog izbacivanja bacač poskokom vrši zamenu položaja nogu.
Svetski rekordi
Prvi svetski rekord u bacanju kugle IAAF je priznala 1912. godine. Trenutni rekord kod muškaraca je 23,37 metara, a postigao ga je Rajan Krauser iz SAD,2021 godine. Kod žena rekord drži Natalija Lisovska iz SSSR sa daljinom od 22,63 , a postignut je u Moskvi, 7. juna 1987. godine.
Lista najboljih rezultata — bacanje kugle za muškarce na otvorenom
Ovo je lista atletičara, koji su bacili kuglu preko 22,50 m, sa stanjem na dan 15. jun 2017. godine. (Napomena: većina atletičara je po nekoliko puta prebacilo tu dužinu u prikazanom rasponu. Prikazan je samo najbolji rezultat.)
Lista najboljih rezultata — bacanje kugle za žene na otvorenom
Ovo je lista atletičarki, koji su bacale više od 21,70 metara, sa stanjem na dan 15. jun 2017. godine. (Napomena: većina atletičarki je po nekoliko puta prebacilo tu dužinu u prikazanom rasponu. Prikazan je samo najbolji rezultat.)
Plasman | Rezultat | Ime | Dat. rođ. | Država | Mesto | Datum |
---|---|---|---|---|---|---|
1. | 22,63 | Natalija Lisovska | 17. jun 1962. | ![]() | Moskva, SSSR | 7. jun 1987. |
2 | 22,45 | Ilona Slupijanek | 24. septembar 1956. | ![]() | Potsdam, DDR | 11. maj 1980. |
3. | 22,32 | Helena Fibingerova | 13. jul 1949. | ![]() | Nitra, Češka | 20. avgust 1977 |
4. | 22,19 | Klaudija Loš | 10. januar 1960. | ![]() | Hajnfeld, Zapadna Nemačka | 23. avgust 1987. |
5. | 21,89 | Ivana Hristova | 19. novembar 1941. | ![]() | Belmeken, Bugarska | 4. jul 1976. |
6. | 21,86 | Marijana Adam | 19. septembar 1951. | ![]() | Lajpcig, DDR | 23. jun 1979 |
7. | 21,76 | Li Mejsu | 17. april 1959. | ![]() | Šiđadžuang, Kina | 23. april 1988 |
8. | 21,73 | Natalija Ahrimenko | 12. maj 1955. | ![]() | Leselidze, SSSR | 21. maj 1988. |
Lista najboljih rezultata — bacanje kugle za muškarce u dvorani
Ovo je lista atletičara, koji su bacili kuglu preko 21,85 m, sa stanjem na dan 15. jun 2017. godine. (Napomena: većina atletičara je po nekoliko puta prebacilo tu dužinu u prikazanom rasponu. Prikazan je samo najbolji rezultat.)
Plasman | Rezultat | Ime | Dat. rođ. | Država | Mesto | Datum |
---|---|---|---|---|---|---|
1. | 22,66 | Rendi Barns | 16. jun 1966. | ![]() | Los Anđeles, SAD | 20. januar 1989. |
2 | 22,55 | Ulf Timerman | 1. novembar 1962. | ![]() | Zenftenberg, Istočna Nemačka | 11. februar 1989. |
3. | 22,40 | Adam Nelson | 7. jul 1975. | ![]() | Fejetvil, SAD | 15. februar 2008 |
4. | 22,26 | Verner Ginter | 11. jul 1971. | ![]() | Maglingen, Švajcarska | 8. februar 1987. |
5. | 22,23 | Rajan Vajting | 24. novembar 1986. | ![]() | Albukerki, SAD | 23. februar 2014. |
6. | 22,18 | Kristijan Kantvel | 30. septembar 1980. | ![]() | Vorensburg, SAD | 22. februar 2008. |
7. | 22,11 | Ris Hofa | 8. oktobar 1977. | ![]() | Moskva, Rusija | 10. mart 2006. |
8. | 22,09 | Mika Halvari | 13. februar 1970. | ![]() | Tampere, Finska | 7. februar 2000 |
9. | 22,02 | Džordž Vud | 11. februar 1943. | ![]() | Inglvud, SAD | 8. februar 1974. |
10. | 22,00 | David Štorl | 27. jul 1990. | ![]() | Istanbul, Turska | 9. mart 2012. |
Lista najboljih rezultata — bacanje kugle za žene u dvorani
Ovo je lista atletičarki, koji su bacale više od 21,25 metara, sa stanjem na dan 15. marta 2013. godine. (Napomena: većina atletičarki je po nekoliko puta prebacilo tu dužinu u prikazanom rasponu. Prikazan je samo najbolji rezultat.)
Plasman | Rezultat | Ime | Dat. rođ. | Država | Mesto | Datum |
---|---|---|---|---|---|---|
1. | 22,50 | Helena Fibingerova | 13. jul 1949. | ![]() | Jablonec, Čehoslovačka | 19. februar 1977 |
2. | 22,14 | Natalija Lisovska | 17. jun 1962. | ![]() | Penza, SSSR | 7. februar 1987. |
3. | 21,70 | Nadzeja Astapčuk | 28. oktobar 1980. | ![]() ![]() | Mogiljev, Belorusija | 12. februar 2010 |
4. | 21,60 | Valentina Fedjušina | 10. februar 1965. | ![]() | Simferopolj, Ukrajina | 28. decembar 1991. |
5. | 21,59 | Ilona Brizenik | 24. septembar 1956. | ![]() | Berlin, DDR | 24. januar 1979 |
6. | 21,46 | Klaudija Loš | 10. januar 1960. | ![]() | Cvajbriken, Zapadna Nemačka | 4. februar 1986. |
7. | 21,26 | Ines Miler | 2. januar 1959. | ![]() | Berlin, DDR | 24. februar 1985 |
Natalija Ahrimenko | 12. maj 1955. | ![]() | Lenjingrad, SSSR | 24. januar 1985. |
Muški rekordi u bacanju kugle na otvorenom
(stanje 15. jun 2017)
Rezultat/m | Ime | Država | Mesto | Datum | |
---|---|---|---|---|---|
SR | 23,12 | Rendi Barns | ![]() | Los Anđeles, SAD | 20. maj 1990. |
OR | 22,52 | Rajan Kruzer | ![]() | Rio de Žaneiro Brazil | 18. avgust 2016. |
ER | 23,06 | Ulf Timerman | ![]() | Hanija, Grčka | 22. maj 1988. |
SAR | 23,12 | Rendi Barns | ![]() | Los Anđeles, SAD | 20. maj 1990. |
JAR | 21,82 | Darlan Romani | ![]() | Sao Bernardo do Kampo, Brazil | 3. jun 2017. |
AFR | 21,97 | Janus Roberts | ![]() | Judžin, SAD | 2. jun 2001. |
AZR | 21,13 | Sultan el Hebši | ![]() | Doha, Katar | 8. maj 2009. |
OKR | 22,21 | Tomas Volš | ![]() | Zagreb, Hrvatska | 5. septembar 2016. |
RS | 21,77 | Dragan Perić | ![]() AK Crvena zvezda, Beograd | Bar, SR Jugoslavija | 25. april 1998. |
Ženski rekordi u bacanju kugle na otvorenom
(stanje 15. jun 2017.)
Rezultat/m | Ime | Država | Mesto | Datum | |
---|---|---|---|---|---|
SR | 22,63 | Natalija Lisovska | ![]() | Moskva, SSSR | 7. jun 1987. |
OR | 22,41 | Ilona Slupijanek | ![]() | Moskva, SSSR | 24. jul 1980. |
ER | 22,63 | Natalija Lisovska | ![]() | Moskva, SSSR | 7. jun 1987. |
SAR | 20,96 | Belsi Laza | ![]() | Meksiko, Meksiko | 2. maj 1992. |
JAR | 19,30 | Elisanžela Adrijano | ![]() | Tunja, Kolumbija | 14. jul 2001. |
AFR | 18,43 | Vivijan Čukvumika | ![]() | Volnat, SAD | 19. april 2003. |
AZR | 21,76 | Li Mejsu | ![]() | Šiđadžuang, Kina | 23. april 1988. |
OKR | 21,24 | Valeri Adams | ![]() | Tegu, Južna Koreja | 29. avgust 2011. |
RS | 18,86 | Danijela Čurović | ![]() AK Partizan, Beograd | Subotica, SR Jugoslavija | 19. jul 1998. |
Muški rekordi u bacanju kugle u dvorani
(stanje 15. mart 2013)
Rezultat/m | Ime | Država | Mesto | Datum | |
---|---|---|---|---|---|
SR | 22,66 | Rendi Barns | ![]() | Los Anđeles, SAD | 20. januar 1989. |
ER | 22,55 | Ulf Timerman | ![]() | Indijanapolis, SAD | 11. februar 1988. |
SAR | 22,66 | Rendi Barns | ![]() | Los Anđeles, SAD | 20. januar 1989. |
JAR | 20,40 | Herman Lauro | ![]() | Istanbul, Turska | 9. mart 2012. |
AFR | 21,47 | Janus Roberts | ![]() | Norman, SAD | 1. decembar 2001. |
AZR | 20,16 | Džang Đuen | ![]() | Nanjing, Kina | 13. februar 2012. |
OKR | 20,83 | Skot Martin | ![]() | Valensija, Španija | 7. mart 2008. |
RS | 20,91 | Asmir Kolašinac AK Partizan, Beograd | ![]() | Novi Sad, Srbija | 14. februar 2015. |
Ženski rekordi u bacanju kugle u dvorani
Stanje 15. mart 2012.
Svetski rekord | Helena Fibingerova, ![]() | 22,50 | Jablonec, Čehoslovačka | 19. februar 1977. |
Afrički rekord | Vivijan Čukvumika, ![]() | 18,13 | Flagstaf, SAD | 4. februar 2006. |
Azijski rekord | Li Mejsu, ![]() | 21,10 | Peking, Kina | 3. mart 1990 |
Severoamerički rekord | Mišel Karter, ![]() | 20,21 | Portland, SAD | 19. mart 2016. |
Južnoamerički rekord | Elisanžela Adrijano, ![]() | 18,33 | Pirej, Grčka | 24. februar 1999. |
Evropski rekord | Helena Fibingerova, ![]() | 22,50 | Jablonec, Čehoslovačka | 19. februar 1977. |
Okeanijski rekord | Valeri Adams, ![]() | 20,98 | Cirih, Švajcarska | 28. avgust 1913. |
Rekord Srbije | Danijela Čurović, ![]() | 18,39 | Sofija,Bugarska | 31. januar 1998. |
Povezano
- Osvajači olimpijskih medalja u atletici — bacanje kugle za žene
- Osvajači olimpijskih medalja u atletici — bacanje kugle za muškarce
- Razvoj svetskog rekorda u bacanju kugle na otvorenom za žene
- Razvoj svetskog rekorda u bacanju kugle na otvorenom za muškarce
Spoljašnje veze
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)