Musterijen
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Pointe_levallois_Beuzeville_MHNT_PRE.2009.0.203.2.jpg/220px-Pointe_levallois_Beuzeville_MHNT_PRE.2009.0.203.2.jpg)
Musterijen (fr. moustérien) je industrija kamenog oruđa i vodeća srednjopaleolitska kultura, koja je nazvana po eponimnom nalazižtu, pećini Mustije (fr. Peyzac-le-Moustier) u Francuskoj. Definisao ju je Gabrijel de Mortije 1869. godine, koji je predložio relativnu hronologiju artefakata. Nosilac musterijena je Homo sapiens neanderthalensis. Javlja se u gornjem pleistocenu, pre otprilike 130.000 godina. Traje od interglacijala Riss-Würm-a, tj. od izotopske etape 5e do otprilike 30.000, tačnije do oscilacije Stilfrid B (izotopska etapa 3).[1]
Ova kultura bila je rasprostranjena po celoj Evropi i delovima Afrike i Azije, a proširila se i u oblastima gde je za vreme glacijalnih razdoblja preovlađivala veoma gladna klima. Odlikuju je razne varijante postruški (konveksne, konkavne, konvergentne, ugaone, trasverzalne), musterijenski šiljci, jamičasto i nazupčano oruđe i bifacijalno okresani ručni klinovi. Tehnika koja je karakteristična za ovo doba je okresivanje sa diskoidnih jezgara, a u nekim industrijama zastupljena je i levaluazijenska tehnika okresivanja.[1]
Nalazišta
U Evropi, osim eponimnog nalazišta, musterijenski lokaliteti su:
- Krapina
- Vindija
- Velika pećina
- Veternica (pećina)
- Ferasi
- Spaj (pećina)
Musterijenski lokaliteti u Aziji:
- Tabun
- Kebara
- Amud
- Šanidar
- Tešik Taš
- Bisotunska pećina
Tipologija
Prema učestalosti pojedinih tipova alatki, musterijen se može podeliti na:
- musterijen sa ašelskom tradicijom
- tipični
- zupčasti
- šarentijen
Povezano
Izvori
Literatura
- Aleksandrina Cermanović Kuzmanović, Dragoslav Srejović, Jovan Ćirilov, Arheološki Leksikon. Praistorija Evrope, Afrike i Bliskog istoka, grčka, etrurska i rimska civilizacija, Beograd, 1997.
- Musterijen na http://anthropology.si.edu
- www.britannica.com/Mousterian-industry
- J.C. Whittaker, Flintknapping: Making and Understanding Stone Tools, University of Texas Press, 2003. 30-33
Eksterni linkovi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)
- Musterijenska industrija kamenih alatki Arhivirano 2010-02-03 na Wayback Machine-u