Simon Templar
![]() | |
Ime: | Simon Templar |
---|---|
Zanimanje: | Lopov, detektiv-amater, povremeni policijski agent |
Portretirali ga: | Louis Hayward, George Sanders, Roger Moore, Ian Ogilvy, Simon Dutton, Val Kilmer, Tom Conway, ostali |
Oružja: | Štap od ebanovine šake noževi za bacanje zvani Anna & Belle pištolj štap-mač |
Simon Templar je britanski fiktivni lik poznat po nadimku Svetac (engleski: Saint), koji se originalno pojavio u seriji romana koju je Leslie Charteris napisao između 1928. i 1963. Nakon tog vremena su Charterisu u opisivanju lika do 1983. godine pomagali drugi autori. Godine 1997. su objavljena još dva romana. Lik se također pojavio u brojnim filmovima, radio-dramama, stripovima i tri televizijske serije.
Pregled
Simon Templar je lopov poznat po nadimku "Svetac". Dobio ga je zbog svojih inicijala ST, koji su slični "St.", što je engleska skraćenica za "Sveti"; ali isto tako i zbog toga što se njegova herojska djela bitno razlikuju od njegove mračne reputacije. Templar koristi razne aliase, često s incijalima S.T. kao što su "Sebastian Tombs" ili "Sugarman Treacle". Templar posjeduje dječački humor te često pravi dosjetljive primjedbe, ostavljajući iza svojih djela svojevrsnu "vizitkartu" - prikaz čovjeka s oreolom - a što je kasnije postao logo koji su koristili i knjige i znamenita TV-serija iz 1960-ih.
Porijeklo Simona Templara nije navedeno u knjigama, ali se sugerira da je on svoju karijeru počeo kao kriminalac te tako stekao mnoge vještine - prvenstveno vezane uz provalništvo - koje je koristio u svojim kasnijim pustolovinama. S vremenom je Templar stekao svojevrsnu savjest te su žrtve njegovih kriminalnih pothvata postale isključivo ličnosti koje po njegovom mišljenju to zaslužuju - korumpirani političari, ratni huškači, gangsteri i sl. Templar je za sebe zadržavao samo desetinu plijena stečenog u svojim kriminalnim pothvatima, a ostatak je davao u dobrotvorne svrhe, dijelio kolegama i suradnicima ili čak vraćao vlasnicima ako bi zaključio da su naučili lekciju. Templar je također imao i mračnu stranu - nije se ustručavao koristiti nasilje, a kada su u pitanju bili posebno opaki zlikovci, nimalo se nije ustručavao ubijati ih iz predumišljaja.
1920-ih i 1930-ih, kada se odigravala radnja originalnih romana, Templar se iz svog londonskog stana borio protiv evropskih trgovaca oružjem, krijumčara droge i bijelog roblja. Tada je imao i suradnicu Patriciu Holm, pustolovku s kojom je imao za tadašnje vrijeme neuobičajenu otvorenu ljubavnu vezu. Glavni protivnik, ali i povremeni saveznik, mu je bio Claude Eustale Teal, inspektor Scotland Yarda. S izbijanjem drugog svjetskog rata Templar je počeo svoje vještine koristiti kao tajni agent za američku i druge savezničke vlade. Nakon završetka rata Templar je počeo napuštati London kako bi postao međunarodni pustolov.
Templar kao književni lik
Prema Burlu Bareru, književniku i historičaru koji je proučavao Charterisov opus, lik Templara je svojevrsnu podlogu imao u opskurnom romanu Daredevil čiji je protagonist prilično sličan Templaru, a u kome se pojavljuje lik inspektora Teala.
Templar se kao lik prvi put pojavio godine 1928. u romanu Meet the Tiger!. Charteris je svoj lik potom predstavljao u tri različita oblika - u romanima koje je izdavao kao knjige, pripovjetkama koje je izdavao u časopisima, a kasnije spajao u knjige te, također, novele koje je objavljivao u časopisima, a potom u zbirkama.
Kao i kod mnogih fiktivnih likova čija je popularnost opstala kroz decenije, Charterisov Templar je od 1920-ih pa sve do 1970-ih nastavio voditi pustolovine, a da nije ostario nijedan dan. 1960-ih je Charteris, shvativši da su neka od njegovih ranih djela zastarjela, pokušao ih preraditi i s radnjom smjestiti u suvremeno doba. Međutim, od toga je odustao, i umjesto toga je u novim izdanjima pisao predgovore u kojima se ispričava zbog zastarjelosti svojih djela.
Nakon što je godine 1963. napisao knjigu Saint in the Sun, Charteris se počeo povlačiti iz pisanja, odnosno sve više prepuštati rad na Simonu Templaru drugim piscima, među kojima se ističe poznati SF-autor Harry Harrison. Charteris je posljednji roman napisao 1971. godine, a potom su rad nastavili drugi, sve dok serija konačno nije prekinuta 1983. godine.
1960-ih su osim knjiga Charterisa i njegovih suradnika u Francuskoj izdavane knjige koje su predstavljale novelizaciju radio, a potom i tada popularne TV-serije.
Nakon što je Charteris umro 1993. godine, objavljena godine 1997. su još dva romana koje je napisao Burl Barer - The Saint, novelizacija istoimenog filma s Valom Kilmerom u glavnoj ulozi te Capture the Saint, koja je sadržajem i u stilu bliža originalnom Charterisovom liku.
Sam Charteris je od 1928. do 1971. ukupno napisao 14 romana, 34 pripovjetke i 95 novela. Od 1963. do 1997. su drugi autori napisali još 7 romana i 14 pripovjetki.
Radio-adaptacije
Charterisove knjige su adaptirane u nekoliko različitih radio-serija u nekoliko država. Najranija je bila za irski Radio Eireann 1940. godine u kojoj je lik Sveca tumačio Terence De Marney. Godine 1945. Svetac se pojavio kao junak američke radio-serije Saint koju su emitirali NBC i CBS a u kojoj su nastupali Edgar Barrier i Brian Aherne.
Od godine 1947. do 1951. je emitirana najduža od svih radio-serija u kojoj je naslovnu ulogu tumačio Vincent Price, a koja je emitirana na tri mreže - CBS, Mutual i NBC. Nakon što je Price napustio seriju, nekoliko mjeseci ga je zamnjenjivao Tom Conway, čiji je brat George Sanders glumio Templara na filmu.
Sljedeća serija je emitirana na Springbok Radiju u Južnoj Africi između 1953. i 1957. U istoj zemlji su emitirane dvije serije 1965/66 i 1970/71. Posljednja serija je bila na BBC Radio 4 godine 1995. gdje je ulogu Sveca tumačio Paul Rhys.
Filmske i televizijske adaptacije
Nedugo nakon što je stvorio lik Sveca, Charteris je započeo dugu i plodnu karijeru u Hollywoodu kao scenarist. Zbog toga je relativno rano uspio jedan od tadašnjih studija — RKO Radio Pictures — nagovoriti da snimi filmsku adaptaciju jednog njegovog djela. Tako je godine 1938. snimljen The Saint in New York, adaptacija istoimenog romana iz 1935. godine, u kome su nastupali Louis Hayward kao Templar i Jonathan Hale kao inspektor Henry Farnack, američki ekvivalent inspektora Teala.
Sljedećih 15 godina je snimljeno još osam filmova. U prvih pet se pojavljuje inspektor Farnack, ali je već u drugom ulogu Templara preuzeo George Sanders. U dva filma je Templara tumačio Hugh Sinclair.
Nekoliko filmova je bilo temeljeno na originalnim scenarijima, a neki od njih su, pak, bili djelomično temeljeni na Charterisovom književnom opusu. U posljednjem filmu iz 1953. godine The Saint's Girl Friday ulogu Templara je ponovno preuzeo Louis Hayward.
Godine 1960. je u Francuskoj bez uspjeha pokušana još jedna adaptacija. Daleko više uspjeha je imala britanska TV-serija The Saint u kojoj je glavnu ulogu tumačio Roger Moore. Počela se snimati od 1962. i na programu ostala do 1969. Danas je mnogi smatraju najuspješnijom od svih adaptacija Charterisovog djela.
Nakon te serije je slijedilo još nekoliko njih, od kojioh je najpoznatija Return of the Saint (1978–1979) gdje je Sveca tumačio Ian Ogilvy. 1980-ih je Roger Moore pokušao producirati igrani film s Pierceom Brosnanom u glavnoj ulozi, ali bez uspjeha. Don Taffner je godine 1987. pokušao snimiti novu TV-seriju s Andrewom Clarkeom u glavnoj ulozi, ali se stalo na pilot-epizodi. Godine 1989. je, pak, snimljeno šest TV-filmova sa Simonom Duttonom u glavnoj ulozi.
Godine 1997. je snimljena visokobudžetna holivudska verzija The Saint sa Valom Kilmerom u glavnoj ulozi. Nju fanovi Charterisovog djela nisu dočekali prijateljski, jer je scenario uzeo previše kreativne slobode.
Filmovi (i glumci koji su tumačili Sveca)
Popis filmova čiji je glavni lik Simon Templar, te glumaca koji su ga tumačili:
- The Saint in New York (1938 - Louis Hayward)
- The Saint Strikes Back (1939 - George Sanders)
- The Saint in London (1939 - Sanders)
- The Saint's Double Trouble (1940 - Sanders)
- The Saint Takes Over (1940 - Sanders)
- The Saint in Palm Springs (1941 - Sanders)
- The Saint's Vacation (1941 - Hugh Sinclair)
- The Saint Meets the Tiger (1943 - Sinclair)
- The Saint's Girl Friday (1954 - Hayward)
- Le Saint mène la danse (1960 - Félix Marten)
- Le Saint prend l'affut (1966 - Jean Marais)
- The Fiction Makers (1968 - Roger Moore) - izmontiran iz epizode TV-serije
- Vendetta for the Saint (1969 - Moore) - izmontiran iz epizode TV-serije
- The Saint and the Brave Goose (1979 - Ian Ogilvy) - izmontiran iz epizode Return of the Saint
- The Saint in Manhattan (1987 TV-film - Andrew Clarke)
- The Saint (1997 - Val Kilmer)
- Winter for the Saint (2006 kratki film - Kevin Lucero Less)
Televizijske serije
- The Saint (1962-1969 - Roger Moore)
- Return of the Saint (1978-1979 - Ian Ogilvy)
- TV-filmovi emitirani u ciklusu Mystery Wheel of Adventure (1989) - u glavnoj ulozi Simon Dutton
- Fear in Fun Park (aka The Saint in Australia)
- The Big Bang
- The Blue Dulac
- The Brazilian Connection
- The Software Murders
- Wrong Number
Reference
Eksterni linkovi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)
- The Saintly Bible: Large website about Leslie Charteris' creation (including news blog)
- Official Website for Leslie Charteris Arhivirano 2010-03-24 na Wayback Machine-u
- The Saint Novels in French
- Listing of all English-language Saint radio programs
- [1] Snimke epizode radio-serije u javnoj domeni u MP3 formatu, u glavnoj ulozi Vincent Price.
- Sir Roger Moore - A Fan Site
- p
- r
- u
- Simon Templar
- Patricia Holm
- Claud Eustace Teal
- Hoppy Uniatz
- Roger Conway
- Meet - The Tiger! (1928)
- Enter the Saint (1930)
- The Last Hero (1930)
- Knight Templar (1930)
- Featuring the Saint (samo u UK, 1931)
- Alias the Saint (samo u UK, 1931)
- Wanted for Murder (samo u SAD, 1931)
- She Was a Lady (1931)
- The Holy Terror (1932)
- Getaway (1932)
- Once More the Saint (1933)
- The Brighter Buccaneer (1933)
- The Misfortunes of Mr. Teal (1934)
- Boodle (1934)
- The Saint Goes On (1934)
- The Saint in New York (1935)
- Saint Overboard (1936)
- The Ace of Knaves (1937)
- Thieves' Picnic (1937)
- Prelude for War (1938)
- Follow the Saint (1938)
- The Happy Highwayman (1939)
- The Saint in Miami (1940)
- The Saint Goes West (1942)
- The Saint Steps In (1942)
- The Saint on Guard (1944)
- The Saint Sees it Through (1946)
- Call for the Saint (1948)
- Saint Errant (1948)
- The Saint in Europe (1953)
- The Saint on the Spanish Main (1955)
- The Saint Around the World (1956)
- Thanks to the Saint (1957)
- Señor Saint (1958)
- The Saint to the Rescue (1959)
- Trust the Saint (1962)
- The Saint in the Sun (1963)
(koje se pripisuju Charterisu)
- Vendetta for the Saint (1964)
- The Saint on TV (1968)
- The Saint Returns (1968)
- The Saint and the Fiction Makers (1968)
- The Saint Abroad (1969)
- The Saint in Pursuit (1970)
- The Saint and the People Importers (1971)
- Catch the Saint (1975)
- The Saint and the Hapsburg Necklace (1976)
- Send for the Saint (1977)
- The Saint in Trouble (1978)
- The Saint and the Templar Treasure (1979)
- Count on the Saint (1980)
- Salvage for the Saint (1983)
- The Saint (novelizacija filma) (1997)
- Capture the Saint (1997)
- Bet on the Saint (1968)
- The Saint's Lady (1979)
- The Saint in New York (1938)
- The Saint Strikes Back (1939)
- The Saint in London (1939)
- The Saint's Double Trouble (1940)
- The Saint Takes Over (1940)
- The Saint in Palm Springs (1941)
- The Saint's Vacation (1941)
- The Saint Meets the Tiger (1943)
- The Saint's Girl Friday (1953)
- Le Saint mène la danse (1960)
- Le Saint prend l'affut (1966)
- The Saint (1997)
- The Fiction Makers (1968)
- Vendetta for the Saint (1969)
- The Saint and the Brave Goose (1983)
- The Saint in Manhattan (1987)
- The Saint (1962 - 1969)
- Return of the Saint (1978 - 1979)
- Mystery Wheel of Adventure (1989)
- Louis Hayward
- George Sanders
- Hugh Sinclair
- Félix Marten
- Jean Marais
- Roger Moore
- Ian Ogilvy
- Andrew Clarke
- Simon Dutton
- Val Kilmer
- Daredevil (1929) (prvo pojavljivanje Teala)
- S.W.O.R.D. (fiktivna organizacija)
![Category](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Folder_Hexagonal_Icon.svg/16px-Folder_Hexagonal_Icon.svg.png)