Birmingham derbisi[1] (Second City derbisi olarak da bilinir[2]) İngiltere'nin Birmingham şehrinin iki takımı Aston Villa ve Birmingham City arasında oynanan futbol derbisi.
İlk olarak 27 Eylül 1879'da oynanmaya başlanan derbide, toplamda 120 maç oynandı. Bunların 51'ini Aston Villa kazanırken, 38'ini Birmingham kazandı, 31 maç ise berabere bitti.[3] Son olarak Premier League'nın 2010-11 sezonunda oynanan maç 1-1'lik beraberlikle sonuçlandı.
Tarihçe
İki kulüp arasındaki ilk maç 27 Eylül 1879'da, Birmingham City'nin adı Small Heath Alliance iken yapıldı. Villa oyuncuları tarafından "yalnızca mağaracılık için uygun" olarak tanımlanan Birmingham'ın sahası Muntz Street'te yapılan maç,[4] Birmingham'ın 1-0'lık galibiyetiyle sonuçlandı.[5][6] İki takım arasındaki ilk resmî maç 1887'de oynandı. Villa; FA Cup ikinci tur mücadelesini 4-0'lık sonuçla kazandı.[7] 1894'te oynanan ilk lig maçında ise yine Villa, sahadan 2-1'lik galibiyetle ayrıldı.[8]
1925'te Villa Park'ta oynanan lig maçında Aston Villa, bitime 11 dakika kala 3-0 öndeyken, Birmingham, bulduğu üç golle maçın 3-3 berabere bitmesini sağladı.[9]
İki takım arasındaki en önemli karşılaşma; 1963 Lig Kupası finalinde gerçekleşti. Birmingham, iki ayaklı olan finali, toplamda 3-1 gibi bir skorla kazanarak, Lig Kupası'nın sahibi oldu.[10]
1970'lerin sonlarından 1980'lerin başlarına kadar Aston Villa ve Birmingham, Birinci Lig'de sürekli olarak karşı karşıya geldiler. Villa'nın şampiyon olup Şampiyon Kulüpler Kupası'na katılmaya hak kazandığı 1980-81 sezonunda Birmingham, Villa'yı deplasmanda 3-0'la geçti. Mart 1986'da düşme hattında oynanan maçta Birmingham, Villayı 3-0'la yense de, küme düşmekten kurtulamadı. Ertesi sezon ise Villa küme düştü. Bu sefer İkinci Lig'de karşılaşan kulüplerin Villa Park'ta oynanan ilk maçı, Birmingham'ın 2-1'lik galibiyetiyle sonuçlandı. St Andrew's'te oynanan ikinci maçı ise Villa, Garry Thompson'ın attığı gollerle 2-1 kazandı. 1988-89 sezonunda, Lig Kupası'nda oynanan maçları Villa, toplamda 7-0 kazanarak Birmingham'ı kupanın dışına itti. Aynı sezon Simod Kupası'nda oynanan maçta ise Villa, rakibini 6-0 gibi bir skorla yenerek, aynı sezon ikinci kere ezeli rakibini bir kupadan eleme başarısını gösterdi.
Premier Lig dönemi
Premier Lig'in kurulmasından sonra Aston Villa ve Birmingham, 1993-94 Lig Kupası'nın ikinci turunda iki kez karşılaştılar. Villa, her iki maçı da 1-0 kazandı.
Birmingham'ın 2002'de Premier Lig'e yükselmesiyle 15 yıl aradan sonra her iki takım da aynı ligde karşılaşma fırsatını yakaladı. Oynanan ilk iki maçı Birmingham 3-0 ve 2-0'lık skorlarla kazandı. Her iki maçta da goller, Aston Villa kalecisi Peter Enckelman'ın hataları sonucunda geldi. Hatta ilk maçtaki 2. golü; Aston Villa'lı oyuncu Olof Mellbergtaç atışından kendi kalesine gönderdi.
Premier Lig'in 2003-04 sezonu 0-0 ve 2-2'lik beraberliklerle geçti. Ertesi sezon Birmingham, Villa Park'taki maçı 2-1, evindeki maçı ise 2-0 kazandı. 2005-06 sezonunda Aston Villa, Kevin Phillips'in golüyle uzun bir aradan sonra Birmingham karşısında galip geldi. Bunu, 16 Nisan 2006'da oynanan ve Milan Baroš'un iki, Gary Cahill'in bir golüyle gelen 3-1'lik galibiyet izledi. Aynı sezon küme düşen Birmingham, 2007'de tekrar Premier Lig'e yükseldi. Kasım 2007'de Villa, St Andrew's'teki maçı 2-1 kazanarak üst üste üçüncü derbi galibiyetini elde etti. Eski Villa'lı defans oyuncusu Liam Ridgewell'in kendi kalesine attığı golle geriye düşen Birmingham, Mikael Forssell'ın golüyle skoru eşitledi. Ancak bitime 3 dakika kala Gabriel Agbonlahor'un kaydettiği golle Villa maçtan galip ayrıldı. Maçın bitiminden sonra stadın dışında çıkan olaylar sonucunda 20 polis memuru yaralandı.[11][12] 20 Nisan 2008'de oynanan maçı, Aston Villa evinde 5-1 kazandı. Bu sayede her iki takım için de son 40 yıldaki en gollü lig maçı yaşanmış oldu. İki takım, son olarak 2009-10 sezonunda karşı karşıya geldi. 13 Eylül 2009'da St Andrew's'de oynanan maçı Aston Villa, Gabriel Agbonlahor'un 85. dakikada attığı golle 1-0 kazandı. Sezonun ikinci yarısındaki maçta ise yine Aston Villa, James Milner'ın 82. dakikada penaltıdan attığı golle galip geldi.
İstatistikler ve rekorlar
2010-11 sezonunun bitimiyle birlikte, iki takım, 1887'den beri 120 maçta karşılaştı. Bunların 51'ini Aston Villa kazanırken, 38'ini Birmingham kazandı.[3] 31 maç ise berabere bitti. Derbinin lig tarihindeki en gollü maçı; 7 Temmuz 1895'te, Birinci Lig mücadelesinde, Aston Villa'nın Small Heath'i 7-3 yenmesiyle elde edildi.[3][13] En farklı galibiyet ise; 9 Kasım 1988'de, Simod Kupası maçında, yine Aston Villa'nın 6-0'lık galibiyetiyle oluştu.[3][14] Birmingham, Aston Villa karşısındaki son galibiyetini 1 Aralık 2010'da oynanan Lig Kupası karşılaşmasında 2-1'lık sonuçla aldı.
İlk maç: Aston Villa 4-0 Small Heath Alliance (FA Cup), 5 Kasım 1887.
İlk lig maçı: Aston Villa 2-1 Small Heath, 1 Eylül 1894.
Aston Villa'nın ilk deplasman galibiyeti: Small Heath 1-4 Aston Villa, 26 Ekim 1895.
Birmingham City'nin ilk deplasman galibiyeti: Aston Villa 1-3 Birmingham, 20 Ocak 1906.
Sonuçlar
En gollü maç: Aston Villa 7-3 Small Heath, 7 Eylül 1895.
Aston Villa'nın en farklı galibiyeti: 6 gol - 6-0, 9 Kasım 1988.
Birmingham City'nin en farklı galibiyeti: 4 gol- 4-0, 21 Eylül 1968.
Enler
Aston Villa'nın en uzun galibiyet serisi: 6, 16 Ekim 2005 - 25 Nisan 2010 arası.
Birmingham City'nin en uzun galibiyet serisi: 5, 3 Nisan 1976 - 25 Şubat 1978 arası.
Aston Villa'nın yenilgisiz en uzun serisi: 13, 5 Kasım 1887 - 25 Şubat 1905 arası.
Birmingham City'nin yenilgisiz en uzun serisi: 6, 8 Mart 1933 - 23 Kasım 1935 ve 16 Eylül 2002 - 20 Mart 2005 arası.
En uzun beraberlik serisi: 4, 10 Aralık 1949 - 21 Eylül 1955 arası.
Karşılıklı transferler
1920'de Villa'dan Birmingham'a transfer olan Harry Hampton
İki takım arasındaki ilk transfer, Villa futbolcularından Harry Hampton'ın, I. Dünya Savaşı'ndan sonra Birmingham'a transferiyle oldu. Hampton, takımın İkinci Lig şampiyonluğunu kazanmasında önemli rol oynadı. Aston Villa'dan Birmingham City'e en son, 2009-10 sezonunda Craig Gardner, Birmingham City'den Aston Villa'ya ise en son 2006'da Chris Sutton transfer oldu.[15][16]
1960'ların sonunda Birmingham City'de yöneticilik yapan Doug Ellis, 1968'de Aston Villa'nın başkanlık koltuğuna oturdu.
Aston Villa eski teknik direktörü Ron Saunders ise, 1982'de Birmingham'ın başına geçti.
Aşağıda bir kulüpten diğerine transfer olan oyuncular bulunmaktadır.
^"Birmingham'da gülen yok". Radikal. 23 Şubat 2001. 26 Kasım 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2010.
^"The Second City derby". footballderbies.com. 6 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2007.
^abcd"All time results between Aston Villa and Birmingham City". Soccerbase. 30 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2007.
^Matthews, Tony (Ekim 2000). "Aston Villa". The Encyclopedia of Birmingham City Football Club 1875–2000. Cradley Heath: Britespot. s. 17. ISBN 978-0-9539288-0-4.
^Peter Lewis, (Ed.) (2000). Keeping right on since 1875. The Official History of Birmingham City Football Club. Lytham: Arrow. s. 9. ISBN 1-900722-12-7.
^"The Week's Gossip". Sporting Mail. 22 Aralık 1906. s. 1. It was not until 1879 that the Alliance first met Aston Villa, and present-day supporters may be glad to be reminded that that the encounter ended in a victory for Small Heath.
^Jawad, Hyder (Mart 2005). Strange Magic: Birmingham City v Aston Villa. Birmingham Post. s. 19.
^Matthews, Tony (Ekim 2000). The Encyclopedia of Birmingham City Football Club 1875–2000. Cradley Heath: Britespot. s. 17. ISBN 978-0-9539288-0-4.
^Matthews, Tony (1995). Birmingham City: A Complete Record. Derby: Breedon Books. s. 31. ISBN 978-1-85983-010-9.
^"Police hurt as fans clash". expressandstar. 12 Kasım 2007. 14 Kasım 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2007.
^"Officers hurt in football trouble". BBC. 12 Kasım 2007. 24 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2007.
^"Villa, B'ham 7-9-1895". soccerbase. 21 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2007.
^"Villa,B'ham 1988". statto. 22 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2010.
^Neil Brown. "Aston Villa: 1946/47 - 2006/07". Post War English & Scottish Football League A - Z Player's Database. 5 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2007.
^Neil Brown. "Birmingham City: 1946/47 - 2006/07". Post War English & Scottish Football League A - Z Player's Database. 4 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2007.