Ketçe
Ketçe | |
---|---|
остыганна ка’ (Ketçe) Кетский язык (Rusça) | |
Ana dili olanlar | ![]() |
Konuşan sayısı | 213 (2010)[1] (tarih gerekli) |
Dil ailesi | Dene-Yenisey ?
|
Yazı sistemi | Kiril |
Dil kodları | |
ISO 639-3 | ket |
![Wikimedia Incubator](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Incubator-logo.svg/40px-Incubator-logo.svg.png)
Wikimedia Incubator'de Ketçe Vikipedi deneme projesi bulunmaktadır.
Ketçe ya da eskiden bilinen adıyla Yenisey Ostyakçası (Ketçe: остыганна ка’ ; Rusça: Кетский язык), Yenisey Nehri civarlarında Ketler tarafından konuşulan izole dil. Yenisey dilleri arasında hayatta kalan tek dildir. Nesli tükenme tehlikesi altında olan diller sınıfındadır.[2] Anadili Ketçe olan etnik Ket sayısı 1926'da 1.225 iken 1989'da 537'ye düşmüştür. UNESCO nüfus sayımına göre bu sayı o zamandan beri 150'ye düşmüştür. 2005 nüfus sayımında anadili 485 kişi olduğu bildirilmiştir., ancak bu sayının şişirildiğinden şüpheleniliyor.
Lehçeleri
- Kuzey Ketçesi [İngilizce Northern Ket dialect; Rusça северный диалект]. Kureyka (Курейка) ırmağı ile Munduyski (Озеро Мундуйское) gölü civarında konuşulur.
- Maduyka şivesi [İngilizce Maduika sub-dialect; Rusça мадуйкинский говор]. Maduyka (Мадуйка) köyünde konuşulur.
- Merkezi Ketçe [İngilizce Central or Middle Ket dialect; Rusça центральный диалект]. Surgutiha (Сургутиха)'dan Turuhansk (Туруханск)'a kadar olan bölgede konuşulur.
- Kuzey şivesi [İngilizce Northern sub-dialect; Rusça северный говор]. Vereşçagin (Верещагин)'den Turuhansk (Туруханск)'a kadar olan bölgede konuşulur.
- Surgutiha şivesi [İngilizce Surgutikha sub-dialect; Rusça сургутихинский говор, южный говор]. Surgutiha (Сургутиха) köyünde konuşulur.
- Güney Ketçesi [İngilizce Southern Ket dialect; Rusça южный диалект, нижнеимбатский]. Podkamennaya Tunguska (Подкаменная Тунгуска) ırmağından Yeloguya (Елогуя) ırmağının yukarısına kadar olan bölgede konuşulur.
- Sulomay şivesi [İngilizce Sulomai sub-dialect; Rusça суломайский говор]. Sulomay (Суломай) köyünde konuşulur.
- Kellog şivesi [İngilizce Kellog sub-dialect; Rusça келлогский говор]. Kellog (Келлог) köyünde konuşulur.
- Podkamennaya Tunguska şivesi [İngilizce Podkamennaja sub-dialect; Rusça подкаменнотунгусский говор]
- Yeloguya şivesi [İngilizce Eloguja sub-dialect; Rusça елогуйский говор]
Alfabe
1930'larda Latin tabanlı alfabe geliştirilmiştir ve kullanılmıştır:
A a | Ā ā | Æ æ | B в | C c | D d | E e | Ē ē |
Ə ə | F f | G g | H h | Ꜧ ꜧ | I i | Ī ī | J j |
K k | L l | M m | N n | Ņ ņ | Ŋ ŋ | O o | Ō ō |
P p | Q q | R r | S s | Ş ş | T t | U u | Ū ū |
V v | Z z | Ƶ ƶ | Ь ь |
1980'lerde Kiril tabanlı yeni alfabe oluşturuldu:
А а | Б б | В в | Г г | Г̡ г̡ | Д д | Е е | Ё ё |
Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Ӄ ӄ | Л л | М м |
Н н | Ӈ ӈ | О о | Ө ө | П п | Р р | С с | Т т |
У у | Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ |
Ә ә | Ы ы | Ь ь | ’ | Э э | Ю ю | Я я |
Kaynakça
Dış bağlantılar
- https://web.archive.org/web/20121028223548/http://minlang.srcc.msu.ru/kets/g/g_home_en.htm A Multimedia Database of Ket (İngilizce)
- https://web.archive.org/web/20070320100658/http://lingsib.unesco.ru/ru/languages/ket.shtml.htm Кетский язык (Rusça)