Talas, Kayseri
Talas | |
---|---|
![]() Kasaba merkezinden bir görünüm (Ekim 2007) | |
![]() Türkiye'de yeri | |
![]() İlçe sınırları haritası | |
Ülke | Türkiye |
İl | Kayseri |
Coğrafi bölge | İç Anadolu Bölgesi |
İdare | |
• Kaymakam | Yaşar Dönmez |
• Belediye başkanı | Mustafa Yalçın[1] (AK Parti) |
Yüzölçümü | |
• Toplam | 328.86 km² |
Rakım | 1100 m |
Nüfus (2018) | |
• Toplam | 157.695 |
• Kır | - |
• Şehir | - |
Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
Posta kodu | 38280 |
İl alan kodu | 0352 |
İl plaka kodu | 38 |
Resmî site http://www.talas.bel.tr |
Talas; Kayseri ilinin merkez ilçelerinden biridir.
Tarihçe
Talas'ın tarihi MÖ 1500'lere kadar uzanmaktadır. İlçe, (MÖ 1500'lerde) Mazaklar, (MÖ 510’larda) Kapadokyalılar, (MÖ 312'de) Kayrus, (MÖ 335'te) İskender'in istilası, (MÖ 37'den 1107'ye) Romalılar, 1070'te Alpaslan’ın hâkim olduğu Talas ismi ilk kez Moutalaske olarak Aziz Sabastan bahsederken geçmiştir.
- 1071-1168 Danişmentliler İdaresi
- 1077-1307 Anadolu Selçuklular İdaresi
- 1243'te Moğol İstilası
- 1312-1388 İlhanlılar İdaresi
- 1388-1446 Kadı Burhanettin Dönemi
- 1446-1467 Karahanlılar
- 1467+ Osmanlılar (Al-i Osman, Al-i Dulkadiriye, Ramazanoğulları, Mısır Memluku Etrakı (1835))
1510'da Safevi hükümdarı Şah İsmail’in baskısına maruz kalan Ermenilerden bir kısmı Talas çevresine yerleşmiş, Talas Osmanlı'nın son dönemlerine dek 1915'e kadar Anadolu'daki önemli Ermeni yerleşimlerinden biri olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunu müteakiben bu yöredeki Rumlar, Türkiye - Yunanistan nüfus mübadelesi esnasında Tarsus ve Silifke üzerinden gemilerle Yunanistan’a sevk edilmiştir. Bugün ilçede Ermeni ve Rum nüfusu bulunmamaktadır.
Coğrafyası
İlçe, Kayseri’nin güneydoğusunda olup 7 km mesafede olan Erciyes Dağı'nın eteğinde yer alır. İlçe'nin denizden yüksekliği 1100 metredir. Engebeli bir coğrafi yapıya sahiptir.
Akarsu ve gölü yoktur. Aşağı Talas ortalama 1100 metre rakıma sahip bir vadi, Yukarı Talas ise 1191 metre rakımlı bir plato görünümündedir. İlçenin güneydoğusunda 1870 metre yükseklikte Ali Dağı bulunmaktadır. Ali Dağı, Erciyes Dağı'nın püskürtmesi sonucu oluşan volkanik bir dağdır. İlçede kışları soğuk ve kar yağışlı yazları ise sıcak ve kurak geçer. Yağmur genellikle ilkbahar ve sonbahar mevsiminde yağar. İlçede orman bulunmamaktadır, bitki örtüsü olarak çayır, mera ve otlaklarla kaplıdır. İlçenin Cebir, Çömlekçi ve Kepez köylerinde yaylalar bulunmaktadır.
İklim
Sıcaklık
Talas'ta sıcaklık mart ayından itibaren yükselmeye başlar. Temmuz ve ağustos aylarında en yüksek değerine ulaşır. Bu aylarda sıcaklık 39-40 derecelere kadar ulaşır. Karasal iklimin etkisi ile gece sıcaklık 10 °C civarına düşebilir. Eylül ayından itibaren sıcaklık devamlı düşüş gösterir. Bu düşüş şubat sonlarına kadar devam eder. Yıllar arasında farklı bir sıcaklık farkı görülmez. Kış mevsimi siddetli soğuk ve kuru geçer. Kış mevsiminde ortalama sıcaklık –1, -2 °C kadardır. Nisan ayında bile kar yağışları görülebilir.
Yağış
İlçenin iklimi karasal iklim özelligi gösterdiği için yağışlar genellikle kışın kar ve ilkbaharda yağmur şeklinde düşer. Son on yılın yıllık yağış ortalamasına bakıldığında, metrekareye 359.7 mm yağış düştüğü görülmektedir. Bu rakamlara bakıldığında Türkiye ortalaması olan (500–600 mm) yağış miktarından bile düşük olduğu görülmektedir.
Nüfus
Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
---|---|---|---|
1990[2] | 49.025 | 30.485 | 18.540 |
2000[3] | 55.509 | 34.879 | 20.630 |
2007[4] | 75.675 | 57.939 | 17.736 |
2008[5] | 81.399 | 75.098 | 6.301 |
2009[6] | 87.825 | 81.566 | 6.259 |
2010[7] | 99.850 | 93.769 | 6.081 |
2011[8] | 107.561 | 101.664 | 5.897 |
2012[9] | 113.372 | 107.639 | 5.733 |
2013[10] | 119.810 | 119.810 | veri yok |
2014[11] | 128.414 | 128.414 | veri yok |
2015[12] | 137.933 | 137.933 | veri yok |
2016[12] | 144.803 | 144.803 | veri yok |
2017[12] | 155.024 | 155.024 | veri yok |
2018[12] | 157.695 | 157.695 | veri yok |
2019[12] | 163.773 | 163.773 | veri yok |
2020[12] | 165.127 | 165.127 | veri yok |
Not: 2008 yılında bazı belde ve köyler mahalle statüsüne geçtiğinden şehir nüfusu artıp kır nüfusu azalmıştır. 2013 yılında ise Büyükşehir yasası nedeniyle köylerin tamamı mahalle statüsüne geçtiğinden kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
İdari yapı
1907 öncesi Kayseri Livasına bağlı bir kasaba iken 1907’de belde teşkilatı kurulmuş ve 1911 de Kayseri’ye bağlı bir bucak olmuştur. 1987’de 3392 Sayılı Kanunla İlçe olmuştur. İlçe’nin 5 kasaba belediyesi ile 16 köyü mevcuttur. (23.07.2004 tarih ve 25531 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu gereğince Talas ilçesi merkez ilçe olmuş ve 4 köy mahalleye dönüşmüştür. Bunlar Cebir, Akçakaya, Çatakdere ve Yazılı. Şu anda 12 köyü bulunmaktadır.)
2000 Yılı Nüfus Sayımı sonuçlarına göre merkez nüfusu 34.879, köylerin nüfusu 20.630 olup, toplam nüfus 55.509’dur. Yıllık nüfus artış hızı şehir merkezinde binde 27.15, köylerde ise -7.86 olup, toplamda ise 12.67 nüfus artışı görülmektedir.
Kayseri'ye yakın olması ve yüksek yer şekillerinden dolayı sayfiye olarak ünlüdür.
Türk Kurtuluş Savaşı'nda esir edilen Yunan Ordusu Başkomutanı Trikupis'i ve maiyetini de bir süre misafir eden ilçenin Ermeni nüfusu tehcirden önce bölgede önemli bir ticaret merkezi olduğu bilinmektedir.
Mahalleler
Merkez:Yenidoğan,Bahçelievler,kiçiköy,Tablakaya,Han,Harman,Mevlana,Yukarı,Reşadiye,Akcakaya,Zincidere
Köy:Başakpınar,Endürlük,Kuruköprü,Çatakdere,Kamber,Koçcağız,Mengücek,Kepez,Yazyurdu,Cebir,Çömlekci,Örencik,Yamaçlı,Sosun,Süleymanlı,Sakaltutan,Ardıç,Çevlik,Alaybeyli
Ekonomi
İlçede küçük çaplı mobilya atölyeleri, hazır giyim üzerine kurulmuş tekstil fabrikası bulunmaktadır. Erciyes Üniversitesi'nin konumu dolasıyla öğrenci yoğunluğu bulunmaktadır.
Ayrıca Zincidere 1. Komando Tugayı buradadır.[13]
Kaynakça
- ^ "Mevcut belediye başkanı". 11 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Talas Nüfusu - Kayseri". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- "Kayseri Talas Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ Türkiye'nin ilk komando tugayı Zincidere 11 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (haberler.com)
Ayrıca bakınız
Dış bağlantılar
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- Kayseri Valiliği Sitesi6 Nisan 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.