Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i świętych Cyryla i Metodego w Velehradzie
kościół parafialny, bazylika mniejsza | |||||||||||||||||
![]() Widok na bazylikę z północnego zachodu | |||||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Miejscowość | Velehrad | ||||||||||||||||
Wyznanie | |||||||||||||||||
Kościół | |||||||||||||||||
Wezwanie | Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i śś. Cyryla i Metodego | ||||||||||||||||
Wspomnienie liturgiczne | 14 lutego, 5 lipca, 15 sierpnia | ||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Położenie na mapie kraju zlińskiego ![]() | |||||||||||||||||
Położenie na mapie Czech ![]() | |||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||
|
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i świętych Cyryla i Metodego (cz. Bazilika Nanebevzetí Panny Marie a svatého Cyrila a Metoděje) – barokowa[1], rzymskokatolicka bazylika mniejsza w czeskiej gminie Velehrad. Wchodzi w skład dawnego klasztoru cystersów, obecnie należącego do jezuitów. Największy barokowy kościół w Czechach[2].
Historia
Velehradzki klasztor założono na początku XIII wieku. Był pierwszym ośrodkiem cystersów na Morawach. Powstał romański budynek klasztorny z nielicznymi elementami francuskiego gotyku. Klasztor ufundowali margrabia morawski Władysław III Henryk oraz biskup ołomuniecki Robert. W obiektach klasztornych odbywał się kult świętych Cyryla i Metodego, dzięki któremu stał się celem pielgrzymek[1].
Budynek klasztoru został poważnie zniszczony podczas wojen husyckich. Odbudowany kompleks spłonął w 1681[3]. Obecny budynek powstał na przełomie XVII i XVIII wieku. Cesarz Józef II Habsburg zlikwidował placówkę zakonną w Velehradzie. W 1890 zabudowania klasztorne przeszły w ręce jezuitów[4]. W 1927 roku papież Pius XI podniósł kościół klasztorny do rangi bazyliki mniejszej[1]. W latach 2012–2013 odrestaurowano oraz przeprowadzono prace konserwatorskie elewacji kościoła[3].
Architektura i wyposażenie
Bazylika jest długa na 86 metrów[3], jednonawowa, z rzędem kaplic bocznych po obu jej stronach. W skrzyżowaniu naw znajduje się kopuła, której dach zwieńczony jest sygnaturką. W neobarokowym, XIX-wiecznym ołtarzu głównym[5] znajduje się obraz Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny pędzla Ignáca Raaba. Po bokach tzw. dużego ołtarza umiejscowione są figury świętych Piotra i Pawła oraz Cyryla i Metodego[1].
Dzwony
Bazylika ma 6 dzwonów[6]:
Imię | Data odlania | Waga | Średnica |
---|---|---|---|
śś. Józef i Teresa | 1738 | 5300 kg | 2 m |
śś. Jan Ewangelista i Jan Chrzciciel | 1738 | 2500 kg | 1,5 m |
śś. Prokop i Florian | 1738 | 1500 kg | 1,2 m |
Maryja Dziewica | II poł. XX w. | 330 kg | 0,8 m |
śś. Benedykt i Bernard | 1719 | 185 kg | 0,65 m |
śś. Cyryl i Metody | 1719 | 90 kg | 0,5 m |
Galeria
-
- Wnętrze
- Ambona
- Figury śś. Cyryla i Metodego
- Figury śś. Piotra i Pawła
- Ołtarz boczny w transepcie
- Dzwon śś. Józefa i Teresy
Przypisy
- ↑ a b c d Velehrad, Bazilika Nanebevzetí Panny Marie a sv. Cyrila a Metoděje, Velehrad - Východní Morava [online], www.vychodni-morava.cz [dostęp 2021-04-30] .
- ↑ Bazilika Nanebevzetí Panny Marie a sv. Cyrila a Metoděje ve Velehradě - největší barokní chrám v České republice [online], www.kudyznudy.cz [dostęp 2021-04-30] .
- ↑ a b c Bazilika Nanebevzetí Panny Marie a sv. Cyrila a Metoděje Velehrad [online] [dostęp 2021-04-30] (cz.).
- ↑ Velehrad, bazylika Wniebowzięcia NMP i śś. Cyryla i Metodego [online], www.zabytkowekoscioly.net [dostęp 2021-04-30] .
- ↑ Poutnímu areálu Velehrad ve Zlínském kraji se přezdívá Klenot moravského baroka [online], Region, 7 marca 2020 [dostęp 2021-04-30] (cz.).
- ↑ velehradské zvony :: Velehradsti-zvonici [online], velehradsti-zvonici.webnode.cz [dostęp 2021-04-30] (cz.).