Karabin maszynowy UKM-2000
![]() UKM-2000P (przed modernizacją) | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Producent | |||
Rodzaj | uniwersalny karabin maszynowy | ||
Obsługa | 2 osoby | ||
Historia | |||
Prototypy | 1998–2000 | ||
Produkcja | stałe zamówienia od 2007 | ||
Wyprodukowano | do 2014 ponad 1200 egzemplarzy[1] | ||
Dane techniczne | |||
Kaliber | 7,62 mm | ||
Nabój | |||
Magazynek | 100 lub 200 nabojów (skrzynka na taśmę, wersje P i D) | ||
Taśma nabojowa | rozsypna, M13 | ||
Wymiary | |||
Długość | 1203 mm (wersje P i D) | ||
Wysokość | 212 mm (wersje P i D) | ||
Szerokość | 91,5 mm | ||
Długość lufy | 547 mm (wersje P i D) | ||
Długość linii celowniczej | 702 mm (wersje P i D) | ||
Masa | |||
karabinu właściwego | 8,4 kg (UKM-2000P) | ||
lufy | 2,25 kg (wersje P i D) | ||
Inne | |||
Prędkość pocz. pocisku | 840 m/s (wersje P i D) | ||
Energia pocz. pocisku | 3280 J (wersje P i D) | ||
Szybkostrzelność teoretyczna | 700–850 strz./min | ||
Szybkostrzelność praktyczna | do 250 strz./min | ||
Zasięg skuteczny | 1500 m | ||
Dane operacyjne | |||
Użytkownicy | |||
Polska, Nigeria | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Buddy_team_live_fire_150804-A-JI163-008.jpg/220px-Buddy_team_live_fire_150804-A-JI163-008.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Ex_STEADFAST_JAZZ_%2810710370233%29.jpg/220px-Ex_STEADFAST_JAZZ_%2810710370233%29.jpg)
UKM-2000 – polski uniwersalny karabin maszynowy, używany od pierwszej dekady XXI w. w Siłach Zbrojnych RP.
Historia konstrukcji
W związku z perspektywą przystąpienia Polski do NATO (w marcu 1999 roku), pojawił się problem przystosowania broni znajdującej się na uzbrojeniu Sił Zbrojnych RP do standardowej amunicji natowskiej[3]. Decyzję o tym podjęto zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego w sprawie unifikacji kalibrów z 1996 roku[4]. Po wprowadzeniu na stan Sił Zbrojnych karabinka automatycznego wz. 1996 (5,56 × 45 NATO), pistoletu WIST-94 i pistoletu maszynowego wz. 84 (9 × 19 mm NATO), postanowiono opracować nowy uniwersalny karabin maszynowy. Konstrukcję oparto na sprawdzonym i udanym ukm-ie PKM konstrukcji radzieckiej, produkowanym na licencji w zakładach H. Cegielski – Poznań. Już wcześniej opracowano tam modyfikację tej broni, tworząc w 1995 roku karabin maszynowy PKM-NATO na naboje 7,62 × 51 mm[4]. Był on badany w 1997 roku, ale nie został przyjęty na uzbrojenie, między innymi z uwagi na zachowanie pośredniego dosyłania amunicji i niezgodnej ze standardem NATO, niewymiennej z innymi konstrukcjami taśmy nabojowej[4]. Wskazało to na konieczność głębszego przekonstruowania broni. Prace badawczo-konstrukcyjne rozpoczęto w 1998 roku w Instytucie Techniki Uzbrojenia Wojskowej Akademii Technicznej we współpracy z zakładami H. Cegielski – Poznań[3]. Modele broni poddano próbom w pierwszej połowie 2000 roku, wraz z opracowaną w Polsce amunicją standardu NATO[3].
Podstawową zmianą była zmiana amunicji 7,62 × 54 mm R na natowską 7,62 × 51 mm i taśmy ciągłej na rozsypną natowską M13 (jej polskim odpowiednikiem jest taśma GSM-01), co wiązało się także ze zmianą mechanizmu zasilania[5]. Nowa taśma i amunicja pozwoliły uprościć konstrukcję karabinu poprzez zastosowanie bezpośredniego dosyłania amunicji[3]. Karabiny maszynowe systemu UKM-2000 mogą być używane na dotychczasowo używanych podstawach 6T5, a wersja pokładowa montowana w miejscu PKT. Jednakże, w celu zachowania zgodności z używanymi w Polsce podstawami, zachowano nietypowe dla konstrukcji NATOwskich zasilanie taśmą z prawej strony, zamiast z lewej[5]. W 2000 powstały prototypy karabinów maszynowych: UKM-2000P (piechoty, standardowy ukm z lufą długości 547 mm), UKM-2000D (desantowy, ze składaną kolbą i lufą 547 mm) i UKM-2000C (czołgowy – pokładowy karabin maszynowy wyposażony w elektrospust, z lufą 636 mm)[5]. W 2008 roku opracowano też wersję pokładową UKM-2000CL z lewostronnym podawaniem taśmy nabojowej[6]. Prototypy broni zbudowano w zakładach H. Cegielski w Poznaniu, lecz w 2000 roku zdecydowano o zakończeniu tam produkcji broni strzeleckiej, po czym oprzyrządowanie oraz dokumentację przekazano w 2003 roku do Zakładów Mechanicznych „Tarnów”[5]. W 2004 wyprodukowano tam 30 egzemplarzy (po 10) partii próbnej i w tym roku zakończono też badania kwalifikacyjne (państwowe)[7]. W 2005 broń została przyjęta na uzbrojenie Wojska Polskiego[7].
UKM-2000 jest produkowany seryjnie i został wprowadzony do uzbrojenia Wojska Polskiego jako uniwersalny karabin maszynowy wz. 2000. Początkowo do armii trafiła krótka seria próbna karabinów w wersji D i P, a na większą skalę dostarczano tylko czołgowe UKM-2000C instalowane w KTO Rosomak[5]. Większe zakupy UKM-2000P rozpoczęły się w 2007 roku, po wyposażeniu broni na żądanie wojska we wspornik pod szynę montażową do celowników[5]. Zgodnie z planami do końca tego roku Wojsko Polskie miało odebrać 130 ukm-ów w wersji P (odmiana z szyną montażową STANAG 2324 na pokrywie komory zamkowej)[8]. Powstał także w 2007 projekt wersji wyposażonej w stałą kolbę teleskopową o regulowanej długości, lecz nie trafił do produkcji[7].
W 2008 Ministerstwo Obrony Narodowej zakupiło 252 UKM-2000P[5]. Do końca 2011 dostarczono 1000 seryjnych UKM-2000 (w tym 655 wersji P, 337 wersji C i 8 wersji D)[7]. W 2011 podpisano umowę na dostawę kolejnych 239 UKM-2000P[7].
UKM-2000 w wersjach C i P znajdowały się na wyposażeniu polskich pododdziałów wchodzących w skład sił ISAF w Afganistanie[7]. UKM-2000D (desantowe) są używane przez Żandarmerię Wojskową[2].
Zmodernizowany UKM-2000
Na podstawie doświadczeń bojowych w 2011 na Wojskowej Akademii Technicznej podjęto prace nad ulepszeniem broni, pod nieformalnym oznaczeniem UKM-2013[7]. Prace nad modernizacją podjęto następnie u wytwórcy – w Zakładach Mechanicznych „Tarnów”, które doprowadziły do opracowania w 2015 zmodyfikowanego UKM-2000, o polepszonej ergonomii i niezawodności[7]. Wprowadzono 26 zmian, skutkujących wprowadzeniem 69% nowych zespołów i elementów (14% pozostawało z poprzedniego modelu a 17% z PKM)[7]. Najbardziej widoczną zmianą stała się nowa kolba, zastępująca wywodzącą się z PKM – składana na bok, o regulowanym wysunięciu stopki, z regulowaną poduszką podpoliczkową i chwytem dla ręki podtrzymującej broń. Lepiej ukształtowano chwyt pistoletowy i wysuwaną rękojeść lufy[7]. Wprowadzono możliwość domontowania chwytu przedniego i zespół dwóch szyn montażowych na osłonie rury gazowej[7]. Dostosowano broń do dowolnego rodzaju amunicji 7,62 × 51 mm (poprzednio jedynie do amunicji polskiej produkcji, różniącej się prędkością wylotową)[7]. Wprowadzono wiele ulepszeń mechanizmów broni. Metalowe skrzynki amunicyjne zostały zastąpione przez lżejsze miękkie torby na 100 lub 150 nabojów w taśmie[7]. Wzrosła jednak o około 1,7 kg ogólna masa broni, głównie z powodu nowej kolby, co jest niekorzystne[2]. Na etapie rozwoju broń była określana jako UKM-2000M, lecz oficjalnym oznaczeniem pozostało UKM-2000P[2].
W 2015 Inspektorat Uzbrojenia poinformował o podpisaniu umowy z Zakładami Mechanicznymi „Tarnów” na zakup 378 kolejnych karabinów maszynowych UKM-2000P kalibru 7,62 mm. Wartość kontraktu wynosi 24 759 000 złotych łącznie z VAT (23%)[9]. Istnieje możliwość modyfikacji starszych UKM-2000P do wersji zmodernizowanej[2].
W 2017 Inspektorat Uzbrojenia poinformował o prowadzonych rozmowach dotyczących zakupu i dostarczenia w latach 2017–2019 ponad 2 tysięcy sztuk karabinów maszynowych UKM-2000P dla potrzeb pododdziałów Wojsk Obrony Terytorialnej[10].
Opis konstrukcji
Uniwersalny karabin maszynowy UKM-2000 jest zespołową bronią samoczynną. Zasada działania oparta na odprowadzaniu gazów prochowych przez boczny otwór w lufie. Ryglowanie przez obrót zamka. Mechanizm spustowy umożliwia tylko ogień ciągły. Łuski wyrzucane są na lewą stronę[11]. Zasilanie jest taśmowe z taśmy rozsypnej M13 lub polskiej GSM-01, niedopuszczalne jest stosowanie niemieckiej taśmy DM13 (pomimo że także ona jest zgodna ze STANAG). Mechanizm zasilania wzorowany jest na powszechnie stosowanym wzorcu wprowadzonym przez karabin maszynowy MG 42, natomiast z uwagi na specyfikę PKM, taśma podawana jest z prawej strony, odmiennie od większości konstrukcji zachodnich[11]. Jeśli karabin jest używany jako ręczny karabin maszynowy, taśma o pojemności 100 naboi jest przechowywana w blaszanej skrzynce amunicyjnej przyłączonej pod komorą zamkową broni (masa skrzynki z taśmą 3,9 kg). Zapewnia to dobre wyważenie broni w odróżnieniu od części konstrukcji zachodnich, w których łuski wyrzucane są w dół i skrzynka nabojowa jest niesymetryczna[11]. Jako ciężki karabin maszynowy karabin jest używany z taśmą o pojemności 200 naboi (skrzynka amunicyjna jest w takim przypadku ustawiana obok broni, masa skrzynki 8 kg). Karabin posiada lufę szybkowymienną, zakończoną szczelinowym tłumikiem płomienia. Przyrządy celownicze składają się z muszki stałej i nastawnego celownika krzywkowego.
Użytkownicy
Przypisy
- ↑ Zmodyfikowany UKM-2000M od 2015?. Agencja Lotnicza Altair. [dostęp 2018-12-16]. (pol.).
- ↑ a b c d e Maciej Szopa: Próby zmodyfikowanego UKM-2000P w: Wojsko i Technika nr 1/2015, s. 62-70.
- ↑ a b c d Gacek, Woźniak i Zahor 2000 ↓, s. 27.
- ↑ a b c Wilk 2008 ↓, s. 86.
- ↑ a b c d e f g Wilk 2008 ↓, s. 88.
- ↑ Wilk 2008 ↓, s. 90.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Wilk 2015 ↓, s. 68-74
- ↑ Remigiusz (REMOV) Wilk. Na chwilę przed MSPO. „Broń i Amunicja”. 2007. Numer 4. s. 16-17. ISSN 1644-339X.
- ↑ Kolejne karabiny maszynowe UKM-2000 dla Wojska Polskiego [online], Defence24.pl, 3 czerwca 2015 [dostęp 2018-12-16] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-28] (pol.).
- ↑ 2 tysiące karabinów UKM-2000P dla Obrony Terytorialnej [online], Defence24.pl, 29 stycznia 2017 [dostęp 2018-12-16] [zarchiwizowane z adresu 2017-02-03] (pol.).
- ↑ a b c Gacek, Woźniak i Zahor 2000 ↓, s. 28.
- ↑ Nigeryjskie sukcesy polskiej zbrojeniówki. Agencja Lotnicza Altair. [dostęp 2018-12-16]. (pol.).
Bibliografia
- Przemysław Kupidura, Ryszard Woźniak, Mirosław Zahor: 7,62 mm uniwersalny karabin maszynowy UKM-2000. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona i Agencja Wydawnicza CB, 2002. ISBN 831109564-7.
- Józef Gacek, Ryszard Woźniak, Mirosław Zahor. Modele UKM-2000 wraz z amunicją po badaniach. „Nowa Technika Wojskowa”. 9/2000, s. 27-28, wrzesień 2000. ISSN 1230-1655.
- Przemysław Kupidura, Ryszard Woźniak, Mirosław Zahor. Uniwersalny karabin maszynowy UKM-2000. „Nowa Technika Wojskowa”. 2002. numer 9. s. 45-48. ISSN 1230-1655.
- Remigiusz Wilk. Nowości ZM Tarnów. „Raport – Wojsko Technika Obronność”. Nr 09/2008, s. 86-90, 2008. Agencja Lotnicza Altair. ISSN 1429-270x.
- Remigiusz Wilk. Nowy UKM-2000P. „Raport - Wojsko Technika Obronność”. Nr 09/2015, s. 68-74, 2015. Agencja Lotnicza Altair. ISSN 1429-270X.
- Maciej Szopa. Próby zmodyfikowanego UKM-2000P. „Wojsko i Technika”. 1/2015 (wrzesień). s. 62-70.
Linki zewnętrzne
- 7,62 Uniwersalny Karabin Maszynowy UKM 2000P, UKM 2000C. Zakłady Mechaniczne „Tarnów”. [dostęp 2018-12-16]. (pol.).
- p
- d
- e
Pistolety i rewolwery | |
---|---|
Pistolety maszynowe | |
Karabiny, karabinki i karabiny wyborowe | |
Karabiny maszynowe |
|
Granatniki i granatniki przeciwpancerne | |
Pistolety sygnałowe | |
Granaty ręczne | |
Granaty nasadkowe | |
Konstrukcje prototypowe i doświadczalne | |
Broń sportowa i myśliwska |