Maria Mutola
![]() Maria Mutola podczas halowych mistrzostw świata w Walencji (2008). | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Pełne imię i nazwisko | Maria Lourdes Mutola | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 27 października 1972 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Wzrost | 165 cm[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dorobek medalowy | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Maria Lourdes Mutola (ur. 27 października 1972 w Maputo[1]) – mozambicka lekkoatletka specjalizująca się w biegach średniodystansowych (przede wszystkim na dystansie 800 m). Złota i brązowa medalistka olimpijska, trzykrotna mistrzyni świata, siedmiokrotna halowa mistrzyni świata, pięciokrotna mistrzyni Afryki, złota medalistka igrzysk afrykańskich oraz igrzysk Wspólnoty Narodów. Wielokrotna triumfatorka finału Grand Prix IAAF i igrzysk dobrej woli. Reprezentantka kraju na sześciu edycjach letnich igrzysk olimpijskich (Seul, Barcelona, Atlanta, Sydney, Ateny, Pekin).
Jest obok Rosjanki Natalji Nazarowej najbardziej utytułowaną halową mistrzynią świata, z dorobkiem siedmiu tytułów mistrzowskich (łącznie na halowych mistrzostwach zdobyła dziewięć medali)[2]. Jest pierwszą w historii osobą z Mozambiku, która otrzymała medal olimpijski. Potrafiła utrzymać wysoką formę przez niemal całą karierę sportową (przede wszystkim lata 1991-2008)[3][4].
Przebieg kariery
W zawodach międzynarodowych zadebiutowała w 1988 roku, wówczas jako piętnastoletnia lekkoatletka wystąpiła na mistrzostwach Afryki w Annabie i wywalczyła tytuł wicemistrzowski w konkurencji biegu na 800 m[3]. Trzy tygodnie później była uczestniczką igrzysk olimpijskich w Seulu. W tej samej konkurencji biegowej zajęła 7. miejsce w eliminacjach, uzyskując w tej fazie zmagań rezultat czasowy 2:04,36[5][6].
W 1990 roku zdobyła dwa złote medale mistrzostw Afryki w konkurencjach biegu na 800 i 1500 m, rok później zaś została mistrzynią igrzysk afrykańskich w biegu na dystansie 800 m. Była także uczestniczką lekkoatletycznych mistrzostw globu w Tokio, na których udało jej się wywalczyć 4. miejsce w finale[5][7]. Mutola przegrała tam walkę o brązowy medal o zaledwie 0,13 sekundy[3].
Startowała na rozgrywanych w Barcelonie igrzyskach olimpijskich, w ich ramach biorąc udział w konkurencjach biegowych na dystansie 800 i 1500 m. W obu startach awansowała do finału i uplasowała się odpowiednio na 5. i 9. miejscu (z czasami odpowiednio 1:57,49 i 4:02,60)[8][9].
W 1993 roku uczestniczyła w halowych mistrzostwach świata, na których zdobyła złoty medal w konkurencji biegu na 800 m[5]. Był to pierwszy z siedmiu tytułów halowej mistrzyni świata, który zdobyła Mozambijka[2]. Na dystansie 800 m okazała się również mistrzynią świata, podczas zmagań w Stuttgarcie. Dwa lata później Mozambijka obroniła tytuł halowej mistrzyni globu w biegu na 800 m, jednak na tym samym dystansie nie udało jej się tego dokonać w ramach mistrzostw świata na otwartym stadionie w Göteborgu – została bowiem zdyskwalifikowana w półfinale[5].
Na rozgrywanych w Atlancie igrzyskach olimpijskich zdobyła brązowy medal w konkurencji biegu na 800 m. W finale tej konkurencji uzyskała czas 1:58,71, z którym uplasowała się na 3. miejscu[10]. Tak wysoką pozycję wywalczyła nawet mimo zachorowania na grypę[11]. W ramach tej samej imprezy sportowej była chorążym swej reprezentacji na ceremonii otwarcia[1].
W 1997 roku brała udział w halowym czempionacie globu, do zawodów w konkurencji biegu na 800 m przystąpiła, nosząc czarną wstążkę w ramach upamiętnienia swego ojca, który zginął w wypadku mającym miejsce na kilka tygodni przed zaczęciem imprezy. Mimo tej żałoby udało się zdobyć tytuł mistrzowski[5][12]. Wywalczyła też brązowy medal rozgrywanych w Atenach mistrzostw świata, w biegu na 800 m. W tej samej konkurencji została złotą medalistką igrzysk Wspólnoty Narodów w Kuala Lumpur[5]. W 1999 roku wzięła udział w halowych mistrzostwach globu, na których nie zdołała wywalczyć złotego medalu (po raz pierwszy od 1993 roku), w finale pokonała ją reprezentantka Czech Ludmila Formanová[13]. Srebrny medal w tej samej konkurencji zdobyła też na mistrzostwach świata w Sewilli, wówczas uległa jedynie ponownie Formanovej[14].
W 2000 roku osiągnęła jeden z największych sukcesów w karierze – w swej koronnej konkurencji (800 m) zdobyła tytuł mistrzyni olimpijskiej, w finale zmagań uzyskała czas 1:56,15[15]. Kiedy Mutola wróciła do swego kraju, została przywitana przez tłumy, które skandowały jej imię podczas parady przez Maputo. W tym samym mieście jedną z ulic nazwano imieniem sportsmenki[11].
W 2001 roku ponownie zdobyła tytuł mistrzyni świata zarówno w hali, jak i na stadionie. Dwa lata później powtórzyła ten wyczyn, w jednym roku zdobywając tytuły mistrzyni świata w hali i na stadionie. Wszystkie te tytuły wywalczyła w konkurencji biegu na 800 m[7]. W sezonie 2003 wygrała również wszystkie sześć mityngów Golden League, za co otrzymała milion dolarów w złocie – część zarobionych tam pieniędzy przeznaczyła na rzecz fundacji, której zadaniem jest pomoc w rozwoju młodzieży w Mozambiku[3][16].
W swoim piątym olimpijskim starcie, który wydarzył się w Atenach, nie udało jej się zdobyć krążka. Na tych igrzyskach startowała tylko w konkurencji biegu na 800 m i awansowała do finału, zajmując w tej fazie zmagań 4. miejsce z czasem 1:56,51 (o zaledwie 0,08 sekundy przegrała walkę o brązowy medal ze Słowenką Jolandą Čeplak)[17]. Do igrzysk lekkoatletka przystąpiła po kontuzji ścięgna udowego[18].
Na mistrzostwach świata w Helsinkach w konkurencji biegu na 800 m również zajęła 4. miejsce w finale. W 2006 roku otrzymała siódmy i ostatni w karierze złoty medal halowych mistrzostw globu (w biegu na dystansie 800 m). Brała udział w mistrzostwach świata rozgrywanych w Osace i awansowała do finału biegu na 800 m, ale nie zdołała go ukończyć[5].
W 2008 roku na igrzyskach olimpijskich wywalczyła 5. miejsce w finale biegu na 800 m, z rezultatem czasowym 1:57,68[19].
Po zakończeniu kariery lekkoatletycznej zaczęła uprawiać piłkę nożną, w 2009 zaczęła rozgrywki w lidze RPA, dwa lata później zaś była reprezentantką Mozambiku w piłce nożnej[3]. W 2011 roku zaczęła też trenować reprezentantkę RPA Caster Semenyę[20][21].
Osiągnięcia
Rok | Zawody | Miasto | Miejsce | Konkurencja | Wynik |
---|---|---|---|---|---|
1988 | Mistrzostwa Afryki | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 2:06,55 |
Igrzyska olimpijskie | ![]() | 7. H | bieg na 800 m | 2:04,36 | |
1990 | Mistrzostwa Afryki | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 2:13,54 |
![]() | bieg na 1500 m | 4:25,27 | |||
1991 | Mistrzostwa świata | ![]() | 4. | bieg na 800 m | 1:57,63 |
Igrzyska afrykańskie | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 2:04,02 | |
1992 | Igrzyska olimpijskie | ![]() | 5. | bieg na 800 m | 1:57,49 |
9. | bieg na 1500 m | 4:02,60 | |||
Puchar Świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 2:00,47 | |
![]() | sztafeta 4 × 400 m | 3:31,90 | |||
1993 | Halowe mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,55 |
Mistrzostwa Afryki | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:56,36 | |
Mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:55,43 | |
Finał Grand Prix IAAF | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,35 | |
1994 | Igrzyska dobrej woli | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,63 |
Puchar Świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:58,27 | |
1995 | Halowe mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,62 |
Mistrzostwa świata | ![]() | DSQ SF | bieg na 800 m | N/A | |
Finał Grand Prix IAAF | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:55,72 | |
Igrzyska afrykańskie | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,67 | |
1996 | Igrzyska olimpijskie | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:58,71 |
1997 | Halowe mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:58,96 |
Mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,59 | |
Finał Grand Prix IAAF | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:56,93 | |
1998 | Igrzyska dobrej woli | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:58,83 |
Mistrzostwa Afryki | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,95 | |
Puchar Świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:59,88 | |
Igrzyska Wspólnoty Narodów | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,60 | |
1999 | Halowe mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,17 |
Mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:56,72 | |
Finał Grand Prix IAAF | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:59,10 | |
Igrzyska afrykańskie | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:59,73 | |
2000 | Igrzyska olimpijskie | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:56,15 |
2001 | Halowe mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:59,74 |
Mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,17 | |
Igrzyska dobrej woli | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:58,76 | |
Finał Grand Prix IAAF | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:59,78 | |
2002 | Igrzyska Wspólnoty Narodów | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:57,35 |
Mistrzostwa Afryki | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 2:03,11 | |
Puchar Świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:58,60 | |
![]() | sztafeta 4 × 400 m | 3:26,84 | |||
2003 | Halowe mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:58,94 |
Mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:59,89 | |
Światowy Finał IAAF | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:59,59 | |
2004 | Halowe mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:58,50 |
Igrzyska olimpijskie | ![]() | 4. | bieg na 800 m | 1:56,51 | |
2005 | Mistrzostwa świata | ![]() | 4. | bieg na 800 m | 1:59,71 |
2006 | Halowe mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:58,90 |
Igrzyska Wspólnoty Narodów | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 1:58,77 | |
Mistrzostwa Afryki | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 2:01,08 | |
2007 | Mistrzostwa świata | ![]() | DNF | bieg na 800 m | N/A |
2008 | Halowe mistrzostwa świata | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 2:02,97 |
Mistrzostwa Afryki | ![]() | ![]() | bieg na 800 m | 2:00,47 | |
Igrzyska olimpijskie | ![]() | 5. | bieg na 800 m | 1:57,66 | |
Źródło: [5][7] |
Rekordy życiowe
- bieg na 400 m – 51,37 (2 sierpnia 1994, Monako)
- bieg na 800 m – 1:55,19 (17 sierpnia 1994, Zurych)
- bieg na 1500 m – 4:01,50 (12 lipca 2002, Rzym)
- bieg na 3000 m – 9:27,37 (8 czerwca 1991, Springfield)
- sztafeta 4 × 400 m – 3:26,84 (21 września 2002, Madryt)
- Halowe
- bieg na 800 m – 1:57,06 (21 lutego 1999, Liévin)
- bieg na 1000 m – 2:30,94 (25 lutego 1999, Sztokholm)
- bieg na 1500 m – 4:17,93 (1 lutego 1992, Portland)
Źródło: [5]
22 lutego 1998 roku wygrała bieg na 800 metrów podczas mityngu we francuskim Liévin z czasem 1:56,36 – o 0,04 sekundy lepszym od halowego rekordu świata Niemki Christine Wachtel. Wynik ten nie został jednak ratyfikowany przez IAAF z powodu naruszenia przepisów – zapisy telewizyjne pokazały, że Mutola biegła poza wyznaczonym torem na ostatnim wirażu[22].
Odznaczenia i wyróżnienia
Została lekkoatletką roku według magazynu Track & Field News (za 2003 rok)[23]. W 2004 roku zaś otrzymała najwyższe cywilne odznaczenie Mozambiku – Order Eduardo Mondlane'a I Klasy[24].
Przypisy
- ↑ a b c Maria Mutola. olympedia.org. [dostęp 2023-10-30]. (ang.).
- ↑ a b World Athletics Indoor Championships Belgrade 22 Statistics Handbook. worldathletics.org, 2022-03-14. s. 49-50. [dostęp 2023-10-30]. (ang.).
- ↑ a b c d e Kacper Bartosiak: Z futbolu do biegów… i z powrotem. Wyboiste drogi Marii Mutoli. kierunektokio.pl, 2020-08-08. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-03-31)].
- ↑ Mutola zapowiada zakończenie swojej kariery do końca tego roku. bieganie.pl, 2008-01-24. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-03-23)].
- ↑ a b c d e f g h i Maria de Lurdes MUTOLA | Profile | World Athletics. worldathletics.org. [dostęp 2023-10-30]. (ang.).
- ↑ Athletics at the 1988 Seoul Summer Games: Women's 800 metres Round One. sports-reference.com. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-17)]. (ang.).
- ↑ a b c Maria Mutola. athleticspodium.com. [dostęp 2023-10-30]. (ang.).
- ↑ Athletics at the 1992 Barcelona Summer Games: Women's 800 metres. sports-reference.com. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-17)]. (ang.).
- ↑ Athletics at the 1992 Barcelona Summer Games: Women's 1500 metres. sports-reference.com. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-14)]. (ang.).
- ↑ Official Report of the Centennial Olympic Games, v.3. digital.la84.org. s. 4, 75-76. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-05-08)]. (ang.).
- ↑ a b Maria MUTOLA Biography, Olympic Medals, Records and Age. olympics.com. [dostęp 2023-10-30]. (ang.).
- ↑ Mutola to support Bangalore 10K race. nagalandpost.com, 2013-05-07. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-10-26)]. (ang.).
- ↑ Women 800m World Indoor Championship Maebashi (JPN) 1999 - Sunday 07.03. todor66.com. [dostęp 2023-10-30]. (ang.).
- ↑ Women 800m Athletics VII World Championship 1999 Sevilla (ESP) - Tuesday 24.08. todor66.com. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-09-19)]. (ang.).
- ↑ Athletics. Official Report of the XXVII Olympiad - Results. digital.la84.org, 2001-07-01. s. 140, 295. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-11-01)]. (ang.).
- ↑ Million Dollar Mutola donates Sydney 2000 gold medal winning kit to the IAAF. worldathletics.org, 2005-12-05. [dostęp 2023-10-30]. (ang.).
- ↑ Athletics. Official Report of the XXVIII Olympiad - Results. digital.la84.org, 2004-08-29. s. 292. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-02-13)]. (ang.).
- ↑ Michael Phillips: Friends are disunited as Mutola accuses training partner of exploiting her injury. theguardian.com, 2004-08-24. [dostęp 2023-10-30]. (ang.).
- ↑ Athletics Official Results Book. Official Report of the XXIX Olympiad. digital.la84.org, 2008-08-24. s. 225. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-11-01)]. (ang.).
- ↑ Caster Semenya hires new coach. espn.co.uk, 2011-10-24. [dostęp 2023-10-30]. (ang.).
- ↑ Evelyn Watta: Caster Semenya: Seven things you should know about the double Olympic champion. olympics.com, 2021-02-11. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-20)]. (ang.).
- ↑ Lekkoatletyka w 1998. Sportpress, 1999, s. 11. ISBN 83-910012-1-0.
- ↑ T&FN ATHLETE OF THE YEAR TOP 10 VOTING – WOMEN. trackandfieldnews.com. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-03-29)]. (ang.).
- ↑ Mutola given Mozambique's highest civilian honour. worldathletics.org, 2004-05-17. [dostęp 2023-10-30]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Strona Fundacji Marii Mutoli. [dostęp 2023-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-04)]. (ang.).
- p
- d
- e
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
1959–1979 Amateur Athletic Union |
|
---|---|
1980–1992 The Athletics Congress | |
od 1993 Mistrzostwa USA |
|
- p
- d
- e
|