Maziczka siewna
![]() | |||||
Systematyka[1][2] | |||||
Domena | eukarionty | ||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||||
Podkrólestwo | |||||
Nadgromada | |||||
Gromada | |||||
Podgromada | |||||
Nadklasa | okrytonasienne | ||||
Klasa | Magnoliopsida | ||||
Nadrząd | astropodobne | ||||
Rząd | astrowce | ||||
Rodzina | astrowate | ||||
Podrodzina | Asteroideae | ||||
Rodzaj | maziczka | ||||
Gatunek | maziczka siewna | ||||
Nazwa systematyczna | |||||
Madia sativa Molina Sag. Stor. Nat. Chili: 136 (1782)[3] | |||||
| |||||
| |||||
|
Maziczka siewna[4][5] (Madia sativa Molina) – gatunek roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Występuje w zachodniej części Ameryki Północnej oraz w południowej części Ameryki Południowej (w Chile i Argentynie)[3]. Poza tym jako roślina introdukowana rośnie w różnych krajach Europy, w Australii i na Hawajach[3]. Jest gatunkiem typowym rodzaju maziczka Madia[6]
Gatunek jest uprawiany dla nasion, z których pozyskuje się olej stanowiący substytut oleju oliwkowego[7].
Morfologia
- Pokrój
- Roślina jednoroczna o prosto wzniesionych, gruczołowato owłosionych pędach, osiągających do 1 m, czasem do ponad 2 m wysokości[8].
- Liście
- Szerokolancetowate do równowąskich, o długości do 18 cm i szerokości zwykle do 2 cm. Z obu stron liście są sztywno, szczecinkowato owłosione, poza tym zwykle są także ogruczolone[8].
- Kwiaty
- Zebrane w koszyczki, a te w gęste kwiatostany złożone. Okrywy są urnowate lub jajowate o średnicy od 6 do 16 mm. Listki okrywy są ogruczolone, ich końce są prosto wzniesione lub odgięte. Dno kwiatostanu z trwałymi plewinkami. Kwiaty zewnętrzne językowate występują w liczbie od 8 do 13, rzadziej jest ich mniej. Kwiaty te są płodne, żeńskie, zielonkawożółte, czasem z ciemniejszą, czerwoną nasadą. Wewnętrzne kwiaty w koszyczku są obupłciowe, jest ich od 11 do 14. Ich korony mają do 5 mm długości i są owłosione[8].
- Owoce
- Niełupki brzeżne i środkowe są podobne, czarne lub brązowe, bez puchu kielichowego[8].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-09-09] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-09-09] (ang.).
- ↑ a b c d Madia sativa Molina, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-09-09] .
- ↑ Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 121. ISBN 978-83-925110-5-2.
- ↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 113, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ Madia Molina. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2023-09-09].
- ↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 552, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b c d Madia sativa Molina. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2023-09-09].
- Britannica: plant/madia-oil-plant
Identyfikatory zewnętrzne:
- BioLib: 41459
- EoL: 820124
- Flora of North America: 220008025
- GBIF: 3140910
- identyfikator iNaturalist: 53143
- IPNI: 231627-1
- ITIS: 38040
- NCBI: 149445
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): gcc-120995
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:231627-1
- Tela Botanica: 7955
- identyfikator Tropicos: 2702884
- USDA PLANTS: MASA
- CoL: 6QRP7