Powiat wielicki
powiat | |||||||
![]() | |||||||
| |||||||
Państwo |
| ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||
TERC | 1219 | ||||||
Siedziba | Wieliczka | ||||||
Starosta | Roman Ptak | ||||||
Powierzchnia | 411 km² | ||||||
Populacja (31.12.2020) • liczba ludności |
| ||||||
• gęstość | 314,2 os./km² | ||||||
Urbanizacja | 26,5% | ||||||
Tablice rejestracyjne | KWI | ||||||
Adres urzędu: ul. Rynek Górny 232-020 Wieliczka | |||||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie województwa![]() | |||||||
| |||||||
| |||||||
Strona internetowa | |||||||
Biuletyn Informacji Publicznej |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Pa%C5%82ac_Przychockich_w_Wieliczce.jpg/230px-Pa%C5%82ac_Przychockich_w_Wieliczce.jpg)
Powiat wielicki – powiat w Polsce (województwo małopolskie) z siedzibą w Wieliczce, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. W jego skład wchodzi 91 miejscowości, powierzchnia wynosi 411 km²[2]. Jest częścią aglomeracji krakowskiej.
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejsko-wiejskie: Niepołomice, Wieliczka
- gminy wiejskie: Biskupice, Gdów, Kłaj
- miasta: Niepołomice, Wieliczka
Według danych z 31 grudnia 2019 roku[3] powiat zamieszkiwało 129 136 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwały 129 984 osoby[4].
Władze
Podział klubów w radzie powiatu wielickiego:
Klub | Liczba radnych |
---|---|
Prawo i Sprawiedliwość | 10 |
Porozumienie Samorządowe | 8 |
Koalicja Obywatelska | 6 |
Niezależni - Po Prostu | 1 |
Koalicję rządzącą tworzą: Koalicja Obywatelska i Porozumienie Samorządowe.
Starostowie
- Adam Kociołek – 1999–2006
- Jacek Juszkiewicz – 2006–2018
- Adam Kociołek – 2018–2024
- Roman Ptak – od 2024
Komunikacja
Poprzez węzeł niepołomicki i szarowski autostrady A4 powiat ma znakomite połączenie z aglomeracją krakowską. Sieć dróg lokalnych jest bardzo dobrze rozwinięta.
Zabytki
gmina Wieliczka
- Kopalnia soli w Wieliczce
- Zamek Żupny – Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce
- Kościół św. Klemensa w Wieliczce
- Kościół pw. św. Franciszka z Asyżu i klasztor oo. Franciszkanów w Wieliczce
- Kościółek pw. św. Sebastiana w Wieliczce
- Pałac Konopków z XVIII w. w Wieliczce
- Dawna synagoga w Wieliczce
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Wieliczka_salt_mine.jpg/230px-Wieliczka_salt_mine.jpg)
gmina Niepołomice
- Zamek Królewski w Niepołomicach
- Kościół Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach
- Ratusz z 1902 r., rynek, domy w rynku w Niepołomicach
- Kamienna figura Matki Boskiej z 1799 r. w Niepołomicach
- Kaplica cmentarna i mogiły powstańców z 1863 r.
- Cmentarz żydowski w Niepołomicach
- Klasztor sióstr Benedyktynek w Staniątkach
gmina Kłaj
- Dwór Żeleńskich z 1902 r. w Grodkowicach
- Mauzoleum Żeleńskich w Brzeziu
- Drewniane chaty w Kłaju
gmina Gdów
- Kościół parafialny pw. Narodzenia NMP w Gdowie
- Dwór w Cichawie
- Zespół dworsko-pałacowy w Bilczycach
- Dwór Lipowskich w Hucisku
- Kopiec gen. Jana Henryka Dąbrowskiego w Pierzchowie
- Dwór, spichlerz, park dworski w Fałkowicach
gmina Biskupice
- Zabytkowy drewniany Kościół z XVIII wieku pod wezwaniem św. apostołów Piotra i Pawła w Bodzanowie
- Kościół parafialny pw. św. Marcina w Biskupicach
- Dwór klasycystyczny w Łazanach
- Prehistoryczne cmentarzysko oraz osada w Biskupicach
- Kurhany w Jawczycach
Środowisko
W pobliskiej Puszczy Niepołomickiej – w znacznej części położonej na terenie gminy Kłaj – znajduje się rezerwat „króla puszczy” – żubra. Na obszarze 56 ha mieszka przeciętnie około 30 żubrów. W puszczy znajduje się wiele ciekawych rezerwatów przyrodniczych będących miejscem życia wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Dolina Raby należy do najchętniej odwiedzanych okolic w powiecie, gdzie w letnie dni można znaleźć ulgę w chłodnych wodach rzeki lub złowić smacznego pstrąga potokowego.
Podział gruntów w powiecie:
- użytki rolne – 64%
- lasy i tereny leśne – 15,6% (2005)
Demografia
Liczba mieszkańców powiatu wzrasta, co świadczy o jego funkcji sypialnianej dla aglomeracji krakowskiej.
Pod względem liczby mieszkańców powiat wielicki zajmuje 12 miejsce w województwie.
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2019):
Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
---|---|---|---|---|---|---|
Osób | % | Osób | % | Osób | % | |
Ogółem | 127 970 | 100 | 65 513 | 51,19 | 62 457 | 48,81 |
Miasto | 36 841 | 28,79 | 19 242 | 15,04 | 17 599 | 13,75 |
Wieś | 91 129 | 71,21 | 46 271 | 36,16 | 44 858 | 35,05 |
- Średni dochód mieszkańca powiatu wielickiego: 2824,28 zł (2009).
- Bezrobocie w powiecie wielickim: 10,2% (listopad 2010).
- Przyrost naturalny: 2,2% (2009).
- Saldo migracji zew. i wew.: 12,5% (2009).
Gmina | Liczba mieszkańców | Udział w liczbie mieszkańców powiatu | Przyrost naturalny |
Biskupice | 8986 | 8,1% | 3,7% |
Gdów | 16 802 | 15,2% | 4,8% |
Kłaj | 10 054 | 9,1% | 0,7% |
Niepołomice | 23 491 | 21,3% | -0,2% |
Wieliczka | 51 067 | 46,3% | 2,4% |
Ogółem | 110 400 | 100,0% | 2,2% |
- Piramida wieku mieszkańców powiatu wielickiego w 2014 roku[6].
Kościoły i związki wyznaniowe
- 35 parafii katolickich obrządku łacińskiego (rzymskokatolickiego)
- 3 zbory Świadków Jehowy[7]
Partnerzy powiatu
powiat Monachium w Niemczech,
miasto Ústí nad Labem w Czechach,
Związek Gmin Dolnego Dorzecza Rzeki Raby
Znani ludzie związani z powiatem
- Jan Henryk Dąbrowski
- Feliks Boczkowski
- Ludwik Solski
- Antoni Pajdak
- Piotr Lewiński
- Mikołaj Wierzynek (starszy)
- Alfons Długosz
- Mieczysław Skulimowski
- Tadeusz Ajdukiewicz
- Władysław Żeleński
- Stanisław Skoczylas
- Władysław Skoczylas
- Michał Grażyński
- Bogumił Nowotny
- Walerian Czuma
- Ignacy Czuma
- Józef Wimmer
- Emil Bobrowski
Sąsiednie powiaty
- Od wschodu i południowego wschodu z powiatem bocheńskim.
- Od południowego zachodu z powiatem myślenickim.
- Od zachodu i północnego wschodu z powiatem krakowskim.
- Od północnego zachodu i północy z miastem Krakowem.
Przypisy
- ↑ Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
- ↑ Urząd Statystyczny w Krakowie, Powiat wielicki, Statystyczne vademecum samorządowca 2014
- ↑ l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019 .
- ↑ GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020 .
- ↑ Urząd Statystyczny w Krakowie (2009)
- ↑ Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
- ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-01-14] .
Linki zewnętrzne
- Gazeta „Głos Wielicki”. abwgraf.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-14)].
- p
- d
- e
Miasta na prawach powiatu | |
---|---|
Powiaty | |
Inne zagadnienia |
- p
- d
- e
Miasta | |
---|---|
Gminy miejsko-wiejskie |
|
Gminy wiejskie |
|