Zieleniki
Chloropseidae[1] | |||
Wetmore, 1960 | |||
![]() Przedstawiciel rodziny – zielenik złotobrzuchy (C. hardwickii) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Rodzina | zieleniki | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Turdus cochinchinensis J.F. Gmelin, 1789 | |||
Synonimy | |||
| |||
Rodzaje | |||
| |||
| |||
|
Zieleniki[4] (Chloropseidae) – monotypowa rodzina małych lub średnich ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w rzędzie wróblowych (Passeriformes).
Zasięg występowania
Rodzina obejmuje gatunki występujące w południowej i południowo-wschodniej Azji[5][6].
Charakterystyka
W upierzeniu większości gatunków dominuje zieleń, co maskuje je wśród liści. Długość ciała 14–21 cm; masa ciała samców 20–48,2 g, samic 18,5–41,2 g[7]. Są delikatne, mają wyprostowaną postawę. Samice i młode zwykle jednolicie zielone.
Zjadają różne rzeczy, zwykle owady, nektar i owoce. Mniejsze połykają w całości. Z większymi radzą sobie, rozgniatając je w dziobie i obracając, aby soki i miąższ spływały im do gardła.
Systematyka
Etymologia
Chloropsis: gr. χλωρος khlōros „zielony”; οψις opsis „wygląd”[8].
Podział systematyczny
Taksonem siostrzanym w stosunku do Chloropseidae jest Irenidae[9][10][11][12][13], lecz jest to kwestionowane przez niektórych autorów[14][15]. Do rodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[4]:
- Chloropsis media – zielenik sumatrzański – takson wyodrębniony ostatnio z C. aurifrons[16][17][18]
- Chloropsis sonnerati – zielenik duży
- Chloropsis cyanopogon – zielenik niebieskowąsy
- Chloropsis palawanensis – zielenik palawański
- Chloropsis flavipennis – zielenik żółtopióry
- Chloropsis aurifrons – zielenik złotoczelny
- Chloropsis venusta – zielenik modroczelny
- Chloropsis jerdoni – zielenik dekański – takson wyodrębniony ostatnio z C. cochinchinensis[16][19][17]
- Chloropsis hardwickii – zielenik złotobrzuchy
- Chloropsis kinabaluensis – zielenik górski – takson wyodrębniony ostatnio z C. cochinchinensis[16][19][17].
- Chloropsis cochinchinensis – zielenik maskowy
Przypisy
- ↑ Chloropseidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Chloropsis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2012-12-02] (ang.).
- ↑ W. Jardine & P.J. Selby: Illustrations of ornithology. Cz. 1. Dublin: Longman, Rees, Orme, Brown, & Green, and S. Highley, 1827, s. rys. 5 i tekst. (ang.).
- ↑ a b Nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Chloropseinae Wetmore, 1960 – zieleniki - Leafbirds (wersja: 2020-01-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-11-26].
- ↑ F. Gill & D. Donsker (red.): Dippers, leafbirds, flowerpeckers & sunbirds. IOC World Bird List: Version 9.1. [dostęp 2019-06-11]. (ang.).
- ↑ Leafbirds (Chloropseidae). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2020-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-16)]. (ang.).
- ↑ Wells 2005 ↓, s. 263–266.
- ↑ Chloropsis, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-17] (ang.), [archiwum].
- ↑ F.K. Barker, A. Cibois, P. Schikler, J. Feinstein & J. Cracraft. Phylogeny and diversification of the largest avian radiation. „Proceedings of the National Academy of Sciences”. 101 (30), s. 11040-11045, 2004. DOI: 10.1073/pnas.0401892101. (ang.).
- ↑ P. Beresford, F.K. Barker, P.G. Ryan & T.M. Crowe. African endemics span the tree of songbirds (Passeri): Molecular systematics of several evolutionary 'enigmas'. „Proceedings of the Royal Society B”. 272, s. 849-858, 2005. DOI: 10.1098/rspb.2004.2997. (ang.).
- ↑ K.A. Jønsson & J. Fjeldså. A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri).. „Zoologica Scripta”. 35, s. 149–186, 2006. DOI: 10.1111/j.1463-6409.2006.00221.x. ISSN 0300-3256.
- ↑ S. Treplin, R. Siegert, Ch. Bleidorn, H.S. Thompson, R. Fotso & R. Tiedemann. Molecular phylogeny of songbirds (Aves: Passeriformes) and the relative utility of common nuclear marker loci. „Cladistics”. 24 (3), s. 328-349, 2008. DOI: 10.1111/j.1096-0031.2007.00178.x. (ang.).
- ↑ J. Fjeldså, Ma. Irestedt, P.G.P. Ericson & D. Zuccon. The Cinnamon Ibon Hypocryptadius cinnamomeus is a forest canopy sparrow. „Ibis”. 152 (4), s. 747-760, 2010. DOI: 10.1111/j.1474-919X.2010.01053.x. (ang.).
- ↑ U.S. Johansson, J. Fjeldså & R.C.K. Bowie. Phylogenetic relationships within Passerida (Aves: Passeriformes): A review and a new molecular phylogeny based on three nuclear intron markers. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 48 (3), s. 858-876, 2009. DOI: 10.1016/j.ympev.2008.05.029. (ang.).
- ↑ P. Alström, D.M. Hooper, Y. Liu, U. Olsson, D. Mohan, M. Gelang, H. L. Manh, J. Zhao, F. Lei & T.D. Price. Discovery of a relict lineage and monotypic family of passerine birds. „Biology Letters”. 10 (3), s. 1-5, 2014. DOI: 10.1098/rsbl.2013.1067. (ang.).
- ↑ a b c D.R. Wells, E.C. Dickinson & R.W.R.J. Dekker. Systematic notes on Asian birds. 34. A preliminary review of the Aegithinidae. „Zoologische Verhandelingen”. 344, s. 7-15, 2003. (ang.).
- ↑ a b c M. Moltesen, M. Irestedt, J. Fjeldså, P.G.P. Ericson & K.A. Jønsson. Molecular phylogeny of Chloropseidae and Irenidae – Cryptic species and biogeography. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 65 (3), s. 903-914, 2012. DOI: 10.1016/j.ympev.2012.08.012. (ang.).
- ↑ Wells 2005 ↓, s. 266.
- ↑ a b P.C. Rasmussen & J.C. Anderton: Birds of South Asia: The Ripley Guide. Cz. 2. Waszyngton i Barcelona: Smithsonian Inst. and Lynx Edicions, 2005. ISBN 84-87334-67-9. (ang.).
Bibliografia
- D. Burni, B. Hoare, J. DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), P. Benstead i inni: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 448. ISBN 978-83-01-15733-3.
- D. Wells: Family Chloropseidae (Leafbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott & D.A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 10: Cuckoo-shrikes to Thrushes. Barcelona: Lynx Edicions, 2005, s. 252-267. ISBN 84-87334-72-5. (ang.).
- p
- d
- e
- Układ filogenetyczny na podstawie P. Mielczarek & M. Kuziemko: Aktualna lista ptaków świata (wersja: 2024-01-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Britannica: animal/leafbird
- SNL: bladfugler