Juha Kankkunen
![]() Kankkunen w 2006 | |||
Imię i nazwisko | Juha Matti Pellervo Kankkunen | ||
---|---|---|---|
Państwo |
| ||
Data i miejsce urodzenia | 2 kwietnia 1959 | ||
Sezon 1979–2010 | |||
Seria | |||
Zespół | |||
Sukcesy | |||
| |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Juha Matti Pellervo Kankkunen (ur. 2 kwietnia 1959 w Laukaa) − fiński kierowca rajdowy. Czterokrotny rajdowy mistrz świata.
W swojej karierze był członkiem takich zespołów jak: Toyota, Peugeot, Lancia, Ford, Subaru i Hyundai. W mistrzostwach świata jeździł z takimi pilotami jak: Fred Gallagher, Juha Piironen, Denis Giraudet, Nicky Grist czy Juha Repo. Nosi przydomek „Latający Fin”.
Swoją karierę rajdową Kankkunen rozpoczął 1978 roku, a jego pierwszym samochodem był Ford Escort RS2000. W sierpniu 1979 roku zadebiutował w Rajdowych Mistrzostwach Świata jadąc samochodem Ford Escort RS2000. W debiutanckim Rajdzie Finlandii zajął czternaste miejsce. W kwietniu 1985 roku podczas Rajdu Safari 1985 po raz pierwszy w karierze stanął na podium w rajdzie mistrzostw świata i jednocześnie odniósł swoje pierwsze zwycięstwo. W 1986 roku wywalczył swój pierwszy tytuł mistrza świata w karierze. Po tytuł mistrzowski sięgał także w latach 1987, 1991 i 1993 roku. W 1992 roku był wicemistrzem świata. W 1988 roku wygrał Rajd Dakar. W latach 1988 i 1991 dwukrotnie zwyciężył w Race of Champions[1].
W swojej karierze Kankkunen wygrał łącznie 23 rajdy w mistrzostwach świata. 75 razy w swojej karierze stawał na podium w rajdach mistrzostw świata. Zdobył w nich 1140 punktów. Wygrał 700 odcinków specjalnych[2].
Kariera
Początki
Kankkunen urodził się w gminie Laukaa położonej niedaleko miasta Jyväskylä, będącej siedzibą Rajdu Finlandii[3]. Gdy miał 7 lat, ojciec, rolnik z zawodu, a także były rajdowiec, nauczył go jeździć po zamarzniętym torze wyścigowym. Z kolei gdy miał 12 lat dostał od ojca swój pierwszy samochód[1][2]. Przyjacielem ojca był Timo Mäkinen, były rajdowiec i czterokrotny zwycięzca rajdów mistrzostw świata. On także pomagał Kankkunenowi w nauce jazdy samochodem rajdowym oraz pomógł nawiązać kontakt z Timo Jouhkim, bogatym biznesmenem, który wsparł Kankkunena finansowo, a wcześniej pomógł w ten sam sposób Hannu Mikkoli, mistrzowi świata[2]. W 1978 roku Kankkunen zadebiutował w rajdach jadąc samochodem Ford Escort RS2000[4]. W sierpniu 1979 zaliczył swój debiut w mistrzostwach świata. Jadąc Fordem Escortem z pilotem Timo Hantunenem zajął 14. miejsce w Rajdzie Finlandii[5]. W latach 1981–1982 Kankkunen startował w rajdach w Finlandii, Belgii i Danii[3]. Kolejne starty w mistrzostwach świata Kankkunen zaliczył trzy lata później. W sierpniu 1982 wystartował Oplem Mantą GT/E w Rajdzie Finlandii, a w listopadzie 1982 – tym samym samochodem – w Rajdzie Wielkiej Brytanii. Obu nie ukończył na skutek awarii silnika[6].
1983-1985: Toyota
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Toyota_Celica_1984_Group_B.jpg/220px-Toyota_Celica_1984_Group_B.jpg)
W pierwszej połowie 1983 roku Kankkunen nadal startował Oplem Mantą GT/E, którą pojechał m.in. w Rajdzie Boucles de Spa (Mistrzostwa Europy 1983, 6. miejsce), rajdzie Mintex International Rally (Mistrzostwa Wielkiej Brytanii, nie ukończył) oraz rajdzie Haspengouwrally (Mistrzostwa Europy, nie ukończył)[6]. Następnie otrzymał od zespołu Toyoty propozycję startów Toyotą Celiką po Szwedzie Björnie Waldegårdzie[2]. Wystartował nią w sierpniowym Rajdzie Finlandii. W rajdzie tym Kankkunen zajął 6. miejsce tracąc do zwycięzcy, Hannu Mikkoli, 11:05 minuty. Zdobył tym samym swoje pierwsze w karierze punkty w mistrzostwach świata[7]. W sezonie 1983 wystartował również w Rajdzie Wybrzeża Kości Słoniowej, którego nie ukończył oraz w Rajdzie Wielkiej Brytanii, który ukończył na 7. miejscu[6].
Przed sezonem 1984 nowym pilotem Kankkunena został Brytyjczyk Fred Gallagher[2]. W marcu wystartował w Rajdzie Portugalii. Na 28. odcinku specjalnym wycofał się z niego z powodu awarii układu kierowniczego w Toyocie[8]. Czerwcowego Rajdu Nowej Zelandii również nie ukończył. Na 26. odcinku specjalnym uległ wypadkowi[9]. W sierpniu zdobył pierwsze punkty w sezonie 1984. W Rajdzie Finlandii zajął 5. miejsce[10]. Kankkunen wystartował również w ostatnim rajdzie sezonu, listopadowym Rajdzie Wielkiej Brytanii. Na 31. odcinku specjalnym uzyskał najlepszy czas. Było to jego pierwsze oesowe zwycięstwo w mistrzostwach świata[2]. Rajdu Wielkiej Brytanii Kankkunen nie ukończył z powodu wypadku na 38. odcinku specjalnym[11].
W sezonie 1985 Kankkunen otrzymał Toyotę Celikę na starty w pięciu rundach mistrzostw świata[2]. Pierwszym startem Kankkunena w sezonie był Rajd Safari 1985. Z rajdu kolejno odpadali faworyci, w tym tacy mistrzowie świata Hannu Mikkola, Ari Vatanen, Markku Alén i Stig Blomqvist, tym samym Kankkunen awansował w klasyfikacji na pozycję lidera i ostatecznie wygrał ten rajd z przewagą 34 minut nad Björnem Waldegårdem i 43 minut nad Kenijczykiem Mikiem Kirklandem[12]. Stał się wówczas czwartym najmłodszym zwycięzcą rajdu o mistrzostwo świata, a także pierwszym, który wygrał w debiucie Rajd Safari[2]. Kolejnych dwóch rajdów mistrzostw Kankkunen nie ukończył. Z Rajdu Nowej Zelandii wycofał się z powodu awarii układu elektrycznego, a z Rajdu Finlandii wyeliminował go wypadek[6]. W listopadzie Kankkunen wygrał swój drugi rajd w sezonie, Rajd Wybrzeża Kości Słoniowej. Na mecie rajdu wyprzedził Waldegårda i Francuza Alaina Ambrosino[13]. Pod koniec listopada Kankkunen wystartował w Rajdzie Wielkiej Brytanii, który ukończył na 5. miejscu w klasyfikacji generalnej[14]. W sezonie 1985 zdobył 48 punktów i zajął 5. miejsce[15].
1986-1987: Dwa tytuły mistrzowskie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Juha_Kankkunen_-_Peugeot_205_Turbo_16_%281986_Rallye_Sanremo%29.jpg/220px-Juha_Kankkunen_-_Peugeot_205_Turbo_16_%281986_Rallye_Sanremo%29.jpg)
Przed rozpoczęciem sezonu 1986 Kankkunen otrzymał propozycję od szefa zespołu Peugeota, Jeana Todta, podpisania kontraktu, którą przyjął. W zespole Peugeota zastąpił Ariego Vatanena, który doznał ciężkich obrażeń ciała podczas Rajdu Argentyny 1985. Kankkunen został tym samym partnerem rodaka Timo Salonena, który w sezonie 1985 wywalczył mistrzostwo świata[2]. Swój debiut w zespole Peugeota Kankkunen zaliczył w styczniowym Rajdzie Monte Carlo. Jadąc Peugeotem 205 T16 wraz z nowym pilotem Juhą Piironenem zajął w nim 5. miejsce[16]. W lutym wygrał swój pierwszy rajd w barwach nowego zespołu. Zwyciężył w Rajdzie Szwecji wyprzedzając na mecie Markku Aléna o 1:54 minuty i Kalle Grundela o 6:16 minuty[17]. Kolejnego rajdu, Rajdu Portugalii, nie ukończył, a odbywający się na przełomie marca i kwietnia Rajd Safari ukończył na 5. pozycji[6]. W czerwcu Kankkunen odniósł swoje drugie zwycięstwo w sezonie. W Rajdzie Grecji wyprzedził o 1:37 minuty Massima Biasiona i o 9:54 minuty Bruna Saby'ego[18]. Miesiąc później Kankkunen ponownie zwyciężył. Tym razem na mecie Rajdu Nowej Zelandii wyprzedził o 1:40 minuty Aléna w Lancii Delcie S4, który stał się jego głównym konkurentem w walce o mistrzowski tytuł oraz Biasiona o 9:51 minuty[19]. Sierpniowego Rajdu Argentyny nie ukończył na skutek awarii zawieszenia na 15. odcinku specjalnym, podczas gdy Alén zajął w nim 2. miejsce[20]. We wrześniu Kankkunen stanął na podium Rajdu Finlandii. Przegrał w nim jedynie z Timo Salonenem, do którego stracił 24 sekundy[21]. W październiku doszło jednak do skandalu podczas Rajdu San Remo. Stewardzi zdyskwalifikowali zespół Peugeota z powodu nieprzepisowych błotników. Rajd wygrał Markku Alén wyprzedzając dwóch innych kierowców Lancii, Daria Cerrato i Massimo Biasiona[22]. W listopadowym Rajdzie Wielkiej Brytanii Kankkunen przyjechał na 3. pozycji. Przegrał z rodakami, Salonenem i Alénem[23]. Przed ostatnim rajdem sezonu, Rajdem Olympus, Alén miał punkt przewagi nad Kankkunenem. 7 grudnia został zwycięzcą Rajdu Olympus wyprzedzając drugiego Kankkunena o 3:26 minuty, a także rajdowym mistrzem świata[24]. Po dyskwalifikacji w San Remo Peugeot złożył odwołanie do FISA[23]. 11 dni po zakończeniu Rajdu Olympus FISA podjęła decyzję o anulowaniu wyników Rajdu San Remo, który został uznany za nieodbyty. Dzięki takiej decyzji FISA rajdowym mistrzem świata został Kankkunen[25], który stał się najmłodszym w historii kierowcą, który sięgnął po tytuł mistrzowski. Rekord ten pobił Colin McRae w 1995 roku[26].
Po zakończeniu sezonu 1986 FISA wydała zakaz startów autami grupy B, który wszedł w życie z początkiem 1987 roku. Powodem tego była seria wypadków, w tym także śmiertelny załogi Henri Toivonen – Sergio Cresto podczas Rajdu Korsyki 1986. W związku z końcem grupy B zespół Peugeota wycofał się z rywalizacji w sezonie 1987[27]. Kankkunen szukał więc nowego zespołu. Przyjął ofertę zespołu Lancii, w której stał się partnerem Markku Aléna i Massimo Biasiona[2]. W pierwszym rajdzie sezonu, Rajdzie Monte Carlo, Kankkunen jadąc Lancią Deltą HF 4WD dotarł na metę na 2. miejscu[28]. Przegrał o 54 sekundy z Massimem Biasionem, jednak wpływ na to miała decyzja szefa Lancii, Cesare Fiorio, który nakazał Kankkunenowi zastosować team order wobec Włocha[2]. W lutym Kankkunen ponownie stanął na podium. W Rajdzie Szwecji zajął 3. miejsce za Timo Salonenem oraz Mikaelem Ericssonem[29]. Z kolei w marcowym Rajdzie Portugalii Fin był czwarty[30]. Kolejnym rajdem mistrzostw świata, w którym Kankkunen wystartował, był odbywający się na przełomie maja i czerwca Rajd Grecji. Kankkunen zajął w nim 2. miejsce tracąc do zwycięzcy Markku Aléna 48 sekund[31]. W czerwcowym Rajdzie Olympus na podium stanęło trzech kierowców Lancii, ale to Kankkunen został zwycięzcą, Biasion był drugi, a Alén trzeci[32]. Z kolei sierpniowy Rajd Finlandii Kankkunen ukończył na 5. pozycji[33]. Ostatni rajd sezonu, Rajd Wielkiej Brytanii, miał zadecydować o tym, kto zostanie mistrzem świata. Wygrał Kankkunen, a Alén dojechał na 5. miejscu. Kankkunen obronił tytuł mistrzowski. Stał się tym samym pierwszym kierowcą rajdowym w historii mistrzostw świata, który tego dokonał[2][34].
Rajd Dakar 1988
W styczniu 1988 roku Kankkunen wziął udział w Rajdzie Paryż-Dakar. Wystartował w nim samochodem Peugeot 205 T16 wraz z pilotem Juhą Piironenem w kategorii Samochodów. Wygrał w nim jeden odcinek specjalny, Kati-Kayes, a w klasyfikacji końcowej rajdu zajął pierwsze miejsce stając na podium przed Japończykiem Kenjiro Shinozuką jadącym Mitsubishi Pajero i Francuzem Patrickiem Tambayem jadącym Range Roverem[35].
1988-1989: Toyota
Pomimo zdobycia tytułu mistrza świata stosunki Kankkunena z kierownictwem zespołu Lancii nie były dobre, toteż po sezonie 1987 odszedł on do Toyoty[2]. Pierwszym rajdem w sezonie 1988, w którym Kankkunen wystartował był Rajd Safari. Jadąc Toyotą Suprą Turbo zajął w nim 5. miejsce[36]. W następnych rajdach jechał już innym samochodem Toyoty, Celiką GT-Four. Jednak w trzech kolejnych rajdach, w których brał udział, Rajdzie Korsyki, Rajdzie Grecji i Rajdzie Finlandii, silnik Toyoty uległ awarii i Fin musiał się z nich wycofać[6]. Z kolei w październikowym Rajdzie San Remo Kankkunen miał wypadek na 7. odcinku specjalnym i nie ukończył także tego rajdu[37]. Kankkunen wycofał się również z ostatniego rajdu sezonu, Rajdu Wielkiej Brytanii. Powodem jego wycofania się był, podobnie jak we Włoszech, wypadek[38].
Pierwszym rajdem sezonu 1989, w którym Kankkunen wystartował, był Rajd Monte Carlo. Fin zajął w nim 5. miejsce. W marcu pojechał w Rajdzie Portugalii, jednak nie ukończył go na skutek awarii silnika[6]. W drugiej połowie kwietnia Kankkunen wziął udział w Rajdzie Korsyki. Dojechał w nim na 3. pozycji tracąc do zwycięzcy Didiera Auriola 3:50 minuty[39]. Kolejnych dwóch rajdów, w których wystartował, nie ukończył. W Rajdzie Grecji miał wypadek, a z Rajdu Finlandii wyeliminował go pożar samochodu[6]. We wrześniu 1989 Kankkunen wygrał swój pierwszy i jedyny rajd w sezonie. Na mecie Rajdu Australii był lepszy o 1:07 minuty od drugiego Kennetha Erikssona i o 2:13 minuty od trzeciego Markku Aléna[40]. W październiku Kankkunen był piąty w Rajdzie San Remo[41]. Natomiast w listopadzie, w Rajdzie Wielkiej Brytanii, Kankkunen stanął na podium. Był trzeci za Penttim Airikkalą i Carlosem Sainzem[42]. W klasyfikacji generalnej sezonu 1989 Kankkunen był trzeci za dwoma Włochami, Massimem Biasionem i Alexem Fiorio. Zdobył 60 punktów[43].
1990-1992: Lancia
Przed sezonem 1990 Kankkunen podpisał kontrakt z zespołem Lancii[2]. W styczniu wystartował w pierwszym rajdzie sezonu, Rajdzie Monte Carlo. Nie ukończył go jednak na skutek wypadku na 4. odcinku specjalnym[44]. W marcu wziął udział w Rajdzie Portugalii, w którym dojechał na 3. pozycji i stanął na podium obok innych kierowców Lancii, Massima Biasiona i Didiera Auriola[45]. W kwietniu Kankkunen ponownie stanął na podium. Był drugi tracąc ponad 38 minut do Szweda Björna Waldegårda, jadącego Toyotą Celiką GT-Four[46]. W czerwcu ponownie zajął 2. pozycję. W Rajdzie Grecji przegrał o 46 sekund z Carlosem Sainzem[47]. Następnie z lipcowego Rajdu Argentyny Kankkunena wyeliminowała awaria skrzyni biegów, a w sierpniowym Rajdzie Finlandii zajął 5. pozycję[6]. We wrześniu Kankkunen wygrał swój pierwszy i jedyny rajd w sezonie 1990. Na metę Rajdu Australii przyjechał 1:40 minuty przed Carlosem Sainzem i 5:40 minuty przed Alexem Fiorio[48]. W październiku także stanął na podium. W Rajdzie San Remo był drugi. Przegrał o 45 sekund z Didierem Auriolem[49]. Ostatniego rajdu sezonu, Rajdu Wielkiej Brytanii, Kankkunen nie ukończył. Na 34. oesie uległ wypadkowi[50]. W sezonie 1990 Kankkunen zajął 3. miejsce w klasyfikacji generalnej. Zdobył 85 punktów, o 55 mniej niż mistrz świata Carlos Sainz i o 10 mniej niż partner z zespołu Lancii, Didier Auriol[51].
Sezon 1991 Kankkunen rozpoczął od zajęcia 5. miejsca w Rajdzie Monte Carlo. Z kolei w marcowym Rajdzie Portugalii był on czwarty[6]. Na przełomie marca i kwietnia wziął udział w Rajdzie Safari. Wygrał go po raz drugi w karierze wyprzedzając na mecie Mikaela Ericssona o ponad 26 minut i Jorge Recalde o ponad 39 minut[52]. W czerwcu Kankkunen ponownie zwyciężył. Na podium Rajdu Grecji stanął obok Carlosa Sainza i Massima Biasiona[53]. Dwa tygodnie później Kankkunen znów ukończył rajd w czołowej trójce. Był drugi w Rajdzie Nowej Zelandii i przegrał jedynie z Carlosem Sainzem[54]. Po lipcowym Rajdzie Argentyny (Kankkunen ukończył go na 5. pozycji) Sainz stał się głównym kandydatem do tytułu mistrza świata. Rajd Argentyny był jego piątą wygraną w sezonie (na 8 rajdów)[2]. W sierpniowym Rajdzie Finlandii wygrał jednak Kankkunen, a Sainz był czwarty. Było to pierwsze zwycięstwo Kankkunena w tym rajdzie[55]. We wrześniowym Rajdzie Australii Kankkunen zwyciężył po raz drugi z rzędu, podczas gdy Sainz uległ wypadkowi[56]. Z październikowego Rajdu San Remo Kankkunen wycofał się już na 2. odcinku specjalnym z powodu awarii układu kierowniczego. Sainz przyjechał w nim na 6. pozycji[57]. W listopadowym, przedostatnim rajdzie sezonu, Rajdzie Katalonii, Kankkunen przybliżył się do mistrzostwa świata. Zajął 2. miejsce przegrywając jedynie z Arminem Schwarzem, podczas gdy Sainz musiał wycofać się na 7. odcinku specjalnym z powodu awarii układu elektrycznego w jego Toyocie[58]. W ostatnim rajdzie sezonu, Rajdzie Wielkiej Brytanii, Sainz nie był w stanie nawiązać walki z Kankkunenem, który został zwycięzcą. Przyjechał na 3. miejscu tracąc do Fina 6 minut[59]. Kankkunen stał się tym samym pierwszym kierowcą w historii, który został rajdowym mistrzem świata po raz trzeci[2].
W sezonie 1992, podobnie jak w poprzednim, faworytami do zdobycia tytułu mistrzowskiego byli Kankkunen i Sainz. W pierwszym rajdzie sezonu, Rajdzie Monte Carlo, Fin był trzeci i przegrał z Didierem Auriolem oraz Sainzem[60]. W marcowym Rajdzie Portugalii Kankkunen wygrał pokonując o 1:33 minuty Massima Biasiona i o 4:59 minuty Sainza[61]. Trzeci rajd sezonu, Rajd Safarii 1992, wygrał Sainz. Kankkunen przyjechał na 2. pozycji[62]. W pięciu kolejnych rajdach Kankkunen także był drugi. W Rajdzie Grecji przyjechał na metę ze stratą 1:29 minuty do Didiera Auriola[63]. Rajd Finlandii także przegrał z Auriolem (o 40 sekund)[64], podobnie jak Rajd Australii (o 1:41 minuty)[65]. Z kolei w październikowym Rajdzie San Remo przegrał jedynie z Włochem Andreą Aghinim (miał 40 sekund straty)[66]. Rajd Katalonii wygrał Sainz, który pokonał Kankkunena o 36 sekund[67]. W ostatnim rajdzie sezonu, odbywającym się w listopadzie Rajdzie Wielkiej Brytanii, Kankkunen dojechał na 3. pozycji przegrywając z Sainzem oraz Arim Vatanenem[68]. W każdym z dziewięciu rajdów, w których Kankkunen startował w sezonie 1992, stanął na podium. Jednak mistrzostwo świata wywalczył Sainz, który zdobył 144 punkty, o 10 więcej niż Fin[69].
1993-1996: Toyota
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/1993_Toyota_Celica_Turbo_4WD.jpg/220px-1993_Toyota_Celica_Turbo_4WD.jpg)
Po trzech latach pobytu w zespole Lancii Kankkuen wrócił do zespołu Toyoty[2]. W swoim pierwszym rajdzie sezonu, Rajdzie Monte Carlo, jadąc Toyotą Celicą Turbo 4WD zajął 5. miejsce[70]. W lutowym Rajdzie Szwecji Kankkunen walczył o zwycięstwo, jednak ostatecznie zajął 2. miejsce przegrywając o 13 sekund ze Szwedem Matsem Jonssonem[71]. W kwietniowym Rajdzie Safari Kankkunen odniósł pierwsze zwycięstwo w sezonie wyprzedzając na podium Markku Aléna i Iana Duncana. Dzięki zwycięstwu w kenijskim rajdzie został liderem klasyfikacji mistrzostw świata[72]. Rajdu Grecji Kankkunen nie ukończył. Powodem wycofania się Fina była awaria silnika na 21. odcinku specjalnym[73]. Podczas treningu przed lipcowym Rajdem Argentyny pilot Kankkunena, Juha Piironen, doznał udaru. Piironena zastąpił Brytyjczyk Nicky Grist[2]. Wraz z nowym pilotem Kankkunen zwyciężył w argentyńskich zawodach. Na mecie rajdu wyprzedził o 1:54 minuty drugiego Massima Biasiona i trzeciego o 16:58 minuty Didiera Auriola[74]. W sierpniowym Rajdzie Nowej Zelandii Kankkunen był piąty[75]. W Rajdzie Finlandii Kankkunen wystartował z innym pilotem, Francuzem Denisem Giraudetem, gdyż Grist w tych zawodach pilotował Niemca Armina Schwarza[2]. W fińskim rajdzie Kankkunen wygrał stając na podium przed Arim Vatanenem i Didierem Auriolem[74]. W sierpniowym Rajdzie Nowej Zelandii Kankkunen był piąty[76]. Kankkunen stał się tym samym pierwszym kierowcą w historii, który wygrał w jednym sezonie rajdy będąc pilotowanym przez trzech różnych pilotów[2]. We wrześniu, jadąc ponownie z Nicky'm Gristem, Kankkunen zwyciężył w Rajdzie Australii. Na mecie rajdu wyprzedził Vatanena i François Delecoura[77]. W listopadowym Rajdzie Katalonii Fin był trzeci za Delecourem i Auriolem[78]. W ostatnim rajdzie sezonu, Rajdzie Wielkiej Brytanii Kankkunen był pierwszy przed Kennethem Erikssonem i Malcolmem Wilsonem[79]. Dzięki zwycięstwu w Wielkiej Brytanii Kankkunen wywalczył swój czwarty w karierze tytuł mistrza świata[2].
Sezon 1994 Kankkunen rozpoczął od zajęcia 2. miejsca w Rajdzie Monte Carlo. Przegrał w nim jedynie François Delecourem o 1:05 minuty[80]. W marcu wystartował w Rajdzie Portugalii. Wygrał go wyprzedzając o 40 sekund Didiera Auriola i o 50 sekund Massimo Biasiona[81]. W marcu uległ wypadkowi na 1. odcinku specjalnym Rajdu Safari. Następnie w majowym Rajdzie Korsyki przyjechał na 4. pozycji, a w Rajdzie Grecji był trzeci. Nie ukończył natomiast Rajdu Argentyny na skutek awarii układu elektrycznego[6]. W lipcowym Rajdzie Nowej Zelandii stanął na podium. Był drugi i przegrał z Colinem McRae o 2:14 minuty[82]. W odbywającym się w sierpniu Rajdzie Finlandii Kankkunen był dziewiąty[83]. We wrześniowym Rajdzie Australii walczył o zwycięstwo z Colinem McRae, jednak ostatecznie to Szkot zwyciężył w tym rajdzie wyprzedzając Kankkunena o 9 sekund[84]. W październikowym Rajdzie San Remo Kankkunen był siódmy[85], a w ostatnim rajdzie sezonu, Rajdzie Wielkiej Brytanii, był drugi za McRae[86]. W sezonie 1994 zajął 3. miejsce w klasyfikacji generalnej za Didierem Auriolem i Carlosem Sainzem[87].
W pierwszym rajdzie sezonu 1995, Rajdzie Monte Carlo, Kankkunen zajął 3. miejsce za Carlosem Sainzem oraz François Delecourem[88]. W lutowym Rajdzie Szwecji Kankkunen był czwarty[89]. Z kolei w marcowym Rajdzie Portugalii Kankkunen walczył o zwycięstwo z Sainzem, jednak ostatecznie przegrał z nim o 12 sekund i zajął 2. miejsce[90]. W maju Fin wystartował w Rajdzie Korsyki i dojechał w nim na 10. pozycji[91]. W sezonie 1995 Kankkunen wystartował jeszcze w czterech rajdach. Dwóch z nich, Rajdu Finlandii i Rajdu Katalonii, nie ukończył z powodu wypadku[6]. W Rajdzie Nowej Zelandii był trzeci. Przegrał w nim jedynie z Colinem McRae i Didierem Auriolem[92]. W Rajdzie Australii także zajął 3. pozycję. Zwycięzcą tego rajdu został Kenneth Eriksson, do którego Kankkunen stracił 1:55 minuty[93]. Na koniec sezonu FIA zbadała samochody Toyoty. Przez część sezonu Toyota używała niezgodnych z przepisami turbosprężarek. Zespół został zdyskwalifikowany, a wyniki końcowe sezonu 1995 zostały anulowane[2].
W sezonie 1996 Kankkunen pojechał tylko w trzech rajdach mistrzostw świata. W Rajdzie Szwecji zajął 4. miejsce[94]. W Rajdzie Indonezji zajął 3. miejsce przegrywając z Carlosem Sainzem i Pierem Liattim[95]. Z kolei w sierpniowym Rajdzie Finlandii był drugi. Do zwycięzcy Tommiego Mäkinena stracił 46 sekund[96]. W 1996 roku Kankkunen pojechał także w dwóch innych rajdach. Z Rajdu Ypres, odbywającego się w ramach Mistrzostw Europy, wycofał się z powodu awarii skrzyni biegów. Z kolei z Rajdu Wielkiej Brytanii odpadł z powodu awarii silnika[6].
1997-1998: Ford
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Kankkunen1997.jpg/220px-Kankkunen1997.jpg)
Do maja 1997 roku Kankkunen nie startował w mistrzostwach świata. Wtedy też po Fina zgłosił się zespół Forda, który szukał zastępcy dla słabo spisującego się Niemca Armina Schwarza. W zespole Forda Kankkunen został drugim kierowcą obok Carlosa Sainza[2]. W drugiej połowie koniec maja jadąc Fordem Escortem WRC wraz z nowym pilotem Juhą Repo wystartował w Rajdzie Argentyny. Wycofał się z niego na 16. odcinku specjalnym z powodu uszkodzonego zawieszenia[97]. Jednak już w swoim drugim starcie w zespole Forda, w Rajdzie Grecji, Kankkunen stanął na podium. Był drugi i przegrał o 17 sekund z Carlosem Sainzem[98]. W sierpniu 1997 Kankkunen pojechał w Rajdzie Nowej Zelandii. Był w nim trzeci za Kennethem Erikssonem i Carlosem Sainzem[99]. Pod koniec sierpnia Kankkunen ponownie stanął na podium. Był drugi w Rajdzie Finlandii. Na metę rajdu przyjechał 7 sekund za rodakiem, Tommim Mäkinenem[100]. Natomiast we wrześniu zajął 2. miejsce w Rajdzie Indonezji, w którym zespół Forda wywalczył dublet. Rajd wygrał Sainz, który wygrał z Kankkunenem o 16 sekund[101]. W następnych dwóch rajdach Kankkunen zdobył 1 punkt. Był szósty w Rajdzie San Remo oraz nie ukończył Rajdu Australii[6]. W ostatnim rajdzie sezonu, odbywającym się w listopadzie Rajdzie Wielkiej Brytanii, Kankkunen zajął 2. pozycję. Do zwycięzcy, Colina McRae, stracił 2:47 minuty[102]. W sezonie 1997 Kankkunen zajął 4. miejsce w klasyfikacji generalnej mistrzostw świata. Zdobył 29 punktów[103].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Ford_Escort_WRC_-_Kankkunen_Model.jpg/220px-Ford_Escort_WRC_-_Kankkunen_Model.jpg)
W sezonie sezoie 1998 Kankkunen stał się pierwszym kierowcą Forda po tym, jak Carlos Sainz odszedł do Toyoty. Sezon 1998 Kankkunen rozpoczął od startu w Rajdzie Monte Carlo. Pomimo pożaru silnika na jednym z odcinków specjalnych dojechał w nim na drugiej pozycji, 40,8 sekundy za Sainzem[104]. W lutym, w Rajdzie Szwecji, Kankkunen był trzeci. Przegrał z Mäkinenem i Sainzem[105]. W trzecim rajdzie sezonu, Rajdzie Safari, Kankkunen również stanął na podium. Był drugi, a do zwycięzcy Richarda Burnsa w Mitsubishi Carismie GT Evo IV stracił ponad 9 minut[106]. W marcowym Rajdzie Portugalii Kankkunen nie zajął punktowanej pozycji. Był siódmy[107]. W kwietniu wystartował w Rajdzie Katalonii. Na 16. odcinku specjalnym uderzył samochodem w betonowy słup, uszkodził tylne zawieszenie, przez co był zmuszony wycofać się z rajdu[108]. W maju Kankkunen zajął 9. miejsce w Rajdzie Korsyki[109]. Majowy Rajd Argentyny wygrał Mäkinen, a Kankkunen walczył o 2. pozycję z Carlosem Sainzem. Ostatecznie przyjechał na 3. pozycji tracąc do Hiszpana 0,7 sekundy[110]. W czerwcowym Rajdzie Grecji Kankkunen także był trzeci pomimo przebicia dwóch tylnych opon na 14. odcinku specjalnym[111]. W lipcu zajął 3. miejsce w Rajdzie Nowej Zelandii. Przegrał jedynie z Sainzem i Didierem Auriolem[112]. W sierpniowym Rajdzie Finlandii walczył o 2. miejsce z Sainzem, jednak ostatecznie przyjechał w tych zawodach na 3. pozycji tracąc do Hiszpana niespełna 10 sekund[113]. Październikowego Rajdu San Remo nie ukończył. Na 12. odcinku specjalnym miał wypadek i wycofał się z rajdu[114]. W listopadzie Kankkunen zajął 5. miejsce w Rajdzie Australii[115]. W ostatnich zawodach sezonu 1998, Rajdzie Wielkiej Brytanii, Kankkunen jechał na 6. pozycji. Jednak na skutek wycofania się kolejnych zawodników z rajdu zajął w nim ostatecznie 2. pozycję przegrywając o 3:46,5 minuty z Richardem Burnsem[116]. W sezonie 1998 Kankkunen zajął 4. miejsce w klasyfikacji generalnej mistrzostw świata. Zdobył w nim 31 punktów[117].
1999-2000: Subaru
Przed sezonem 1999 zespół Forda zatrudnił Colina McRae, który został pierwszym kierowcą w zespole. Kankkunen był niezadowolony z powodu degradacji do roli drugiego kierowcy, toteż zajął miejsce Szkota w zespole Subaru. Został w nim partnerem Richarda Burnsa[2]. Swój debiut w nowym zespole Kankkunen zaliczył w styczniu 1999. W Rajdzie Monte Carlo dojechał na 2. pozycji tracąc do zwycięzcy Tommiego Mäkinena blisko 1:45 minuty[118]. W następnych czterech rajdach sezonu 1999 Kankkunen zdobył łącznie 2 punkty. W Rajdzie Szwecji był szósty. Następnie nie ukończył Rajdu Safari (awaria układu elektrycznego) oraz Rajdu Portugalii (awaria silnika). W Rajdzie Katalonii był szósty[6]. W maju 1999 Kankkunen walczył o zwycięstwo w Rajdzie Argentyny z Burnsem. Zespół Subaru nie zastosował team order, ale to Kankkunen po pięciu latach wygrał swój 22. rajd w karierze. Wyprzedził Burnsa o 2,4 sekundy[119]. Czerwcowego Rajdu Grecji Kankkunen nie ukończył na skutek awarii zawieszenia na 12. odcinku specjalnym[120]. W lipcu Kankkunen stanął na podium Rajdu Nowej Zelandii. Przegrał w nim z Tommim Mäkinenem o 1:37 minuty[121]. W sierpniowym Rajdzie Finlandii Kankkunen odniósł drugie zwycięstwo w sezonie i 23. w swojej karierze. Na metę rajdu przyjechał szybciej o 9,7 sekundy niż drugi w klasyfikacji Burns[122]. Następnie w Rajdzie Chin był czwarty, a w Rajdzie San Remo zajął 6. pozycję. z kolei listopadowego Rajdu Australii nie ukończył z powodu awarii zawieszenia[6]. W listopadzie 1999, w Rajdzie Wielkiej Brytanii, był drugi za Richardem Burnsem[123]. W sezonie 1998 Kankkunen był czwarty w klasyfikacji generalnej mistrzostw świata. Zdobył 44 punkty[124].
W pierwszym rajdzie sezonu 2000 Kankkunen stanął na podium. Był trzeci w Rajdzie Monte Carlo za zwycięzcą Tommim Mäkinenem i drugim w klasyfikacji Carlosem Sainzem[125]. W lutym 2000 zdobył jeden punkt w mistrzostwach świata, dzięki zajęciu 6. miejsca w Rajdzie Szwecji[126]. W lutowym Rajdzie Safari po raz drugi w sezonie stanął na podium. Był drugi, a do zwycięzcy Richarda Burnsa stracił 4:37 minuty[127]. Następnych dwóch rajdów Kankkunen nie ukończył. Z Rajdu Portugalii wyeliminowało go uszkodzone zawieszenie, a przez cały Rajd Katalonii zmagał się z problemami mechanicznymi Subaru i ostatecznie wycofał się na 12. odcinku specjalnym[6]. W majowym Rajdzie Argentyny Kankkunen był czwarty[128]. Natomiast odbywający się w czerwcu Rajd Grecji ukończył na podium. Był trzeci i przegrał w nim jedynie z Colinem McRae i Carlosem Sainzem[129]. Kankkunen nie ukończył lipcowego Rajdu Nowej Zelandii. W tym drugim powodem wycofania się było zalanie silnika przez płyn do wspomagania układu kierowniczego[130]. W Rajdzie Nowej Zelandii Kankkunen był ósmy, a w Rajdzie Cypru dziewiąty. W Rajdzie Australii miał wypadek, a w Rajd Wielkiej Brytanii ukończył na 5. pozycji[6]. W sezonie 2000 zdobył 20 punktów i zajął 8. pozycję w mistrzostwach świata[131].
Od 2001
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Sd_jk.jpg/220px-Sd_jk.jpg)
Po zakończeniu sezonu 2000 Kankkunen odszedł z zespołu Subaru. Jednym z powodów odejścia było niezadowolenie Fina z powodu zmniejszenia jego roli w zespole na rzecz Pettera Solberga, który został pierwszym kierowcą[2]. W 2001 roku Kankkunen wystartował w dwóch rajdach mistrzostw Europy. W Rajdzie El Corte Inglés, w którym startował Toyotą Corollą WRC zajął 4. miejsce. Z kolei w Rajdzie Azorów, w którym pojechał Subaru Imprezą WRC99, zwyciężył[6]. W sierpniu wziął udział w Rajdzie Finlandii w barwach fabrycznego zespołu Hyundaia. Na 16. odcinku specjalnym wycofał się z powodu awarii jego Hyundaia Accenta WRC[132].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Rally_Finland_2010_-_EK_1_-_Juha_Kankkunen.jpg/220px-Rally_Finland_2010_-_EK_1_-_Juha_Kankkunen.jpg)
Przed rozpoczęciem sezonu 2002 Kankkunen podpisał kontrakt z zespołem Hyundaia, w którym miał być drugim kierowcą obok Belga Freddy’ego Loixa[133]. W swoim pierwszym starcie w sezonie 2002, w Rajdzie Szwecji, Kankkunen zajął 8. miejsce. Następnie nie ukończył Rajdu Cypru z powodu wycieku oleju, a w Rajdzie Argentyny był siódmy. Z Rajdu Grecji wycofał się z powodu uszkodzenia zawieszenia, a w Rajdzie Safari był ósmy. W Rajdzie Finlandii uległ wypadkowi, a w Rajdzie Nowej Zelandii zdobył swoje jedyne dwa punkty w sezonie, dzięki zajęciu w nim 5. miejsca. Rajdu Australii Kankkunen nie ukończył z powodu wypadku, a w Rajdzie Wielkiej Brytanii dojechał na 9. pozycji[6]. Po sezonie 2002 Kankkunen zdecydował się zakończyć starty w mistrzostwach świata[2].
W kolejnych latach Kankkunen startował w rajdach niższego szczebla niż mistrzostwa świata. W latach 2003–2007 startował w rajdach we Włoszech, Hiszpanii (w tym dwukrotnie w Rajdzie El Corte Inglés), Portugalii i Peru. Brał także udział w zawodach rajdowych legend[6]. W lipcu 2010 zespół Stobart M-Sport ogłosił, iż Kankkunen wystartuje Fordem Focusem WRC w Rajdzie Finlandii w ramach mistrzostw świata[134]. W fińskim rajdzie wystartował z pilotem Juhą Repo. Zajął w nim 8. miejsce i zdobył 4 punkty w mistrzostwach świata[135].
Życie prywatne
Kankkunen był żonaty z Pirjo, z którą ma dwóch synów[3]. W 2008 roku rozwiódł się. Jednym z powodów rozwodu był alkoholizm, do którego Kankkunen przyznał się publicznie. Rajdowiec skutecznie leczył się z tej choroby w klinice Lapua’s Minnesota[136]. Rajdowym idolem Kankkunena jest były mistrz świata, Ari Vatanen[137].
Kankkunen wraz z wykwalifikowanym zespołem prowadzi Akademię Jazdy w mieście Kuusamo. Głównym celem akademii jest szkolenie sportowej jazdy po zamarzniętych nawierzchniach, w tym głównie kontroli samochodu przy dużych prędkościach[138]. W 2011 roku Kankkunen pobił rekord świata w prędkości w jeździe na lodzie. Jadąc Bentleyem Continentalem GT osiągnął prędkość 321,65 km/h[1].
Zwycięstwa w Mistrzostwach Świata
Nr | Rajd | Sezon | Pilot | Samochód |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 1985 | Fred Gallagher | Toyota Celica TCT |
2 | ![]() | 1985 | ||
3 | ![]() | 1986 | Juha Piironen | Peugeot 205 Turbo 16 E2 |
4 | ![]() | 1986 | ||
5 | ![]() | 1986 | ||
6 | ![]() | 1987 | Lancia Delta HF 4WD | |
7 | ![]() | 1987 | ||
8 | ![]() | 1989 | Toyota Celica GT-Four | |
9 | ![]() | 1990 | Lancia Delta Integrale 16V | |
10 | ![]() | 1991 | ||
11 | ![]() | 1991 | ||
12 | ![]() | 1991 | ||
13 | ![]() | 1991 | ||
14 | ![]() | 1991 | ||
15 | ![]() | 1992 | Lancia Delta HF Integrale | |
16 | ![]() | 1993 | Toyota Celica Turbo 4WD | |
17 | ![]() | 1993 | Nicky Grist | |
18 | ![]() | 1993 | Denis Giraudet | |
19 | ![]() | 1993 | Nicky Grist | |
20 | ![]() | 1993 | ||
21 | ![]() | 1994 | ||
22 | ![]() | 1999 | Juha Repo | Subaru Impreza WRC |
23 | ![]() | 1999 |
Starty w rajdach WRC
Legenda oznaczeń w tabelach dot. wyników | |
---|---|
Oznaczenie | Wyjaśnienie |
Złoty | Zwycięzca |
Srebrny | 2. miejsce |
Brązowy | 3. miejsce |
Zielony | Ukończył, punktował (w klasyfikacji generalnej gdy kierowca był sklasyfikowany oznacza zdobycie punktów w rajdzie poza trzema powyższymi opcjami) |
Niebieski | Ukończył, nie punktował |
Różowy | Nie ukończył (NU) |
Czarny | Zdyskwalifikowany (DK) |
Biały | Nie został zgłoszony (-) |
Uwagi
Przypisy
- ↑ a b c Juha Kankkunen profile. Race of Champions. [dostęp 2014-09-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-18)]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Juha Kankkunen profile. juwra.com. [dostęp 2011-12-15]. (ang.).
- ↑ a b c Juha Kankkunen profile. Rally Paradise. [dostęp 2014-09-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (ang.).
- ↑ Juha Kankkunen profile. Juha Kankkunen website. [dostęp 2014-09-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-18)]. (ang.).
- ↑ 29. 1000 Lakes Rally 1979. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Juha Kankkunen. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 33. 1000 Lakes Rally 1983. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 18. Rallye de Portugal - Vinho do Porto 1984. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 14. Sanyo Rally of New Zealand 1984. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 34. 1000 Lakes Rally 1984. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 33. Lombard RAC Rally 1984. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 33. Marlboro Safari Rally 1985. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 17. Rallye Côte d'Ivoire 1985. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 34. Lombard RAC Rally 1985. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ Season 1985. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 54. Rallye Monte Carlo 1986. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 36. International Swedish Rally 1986. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 33. Bosch Acropolis Rally 1986. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 16. AWA Clarion Rally of New Zealand 1986. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 6. Marlboro Rally Argentina 1986. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 36. 1000 Lakes Rally 1986. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 28. Rallye Sanremo 1986. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ a b 35. Lombard RAC Rally 1986. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 13. Olympus Rally 1986. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ Markku Alén. Lancia Story. [dostęp 2014-09-07].
- ↑ Top 10 Juha Kankkunen moments. Max Rally. [dostęp 2014-09-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-06)]. (ang.).
- ↑ 1987 Peugeot 205 T16 Pikes Peak. Super Cars. [dostęp 2014-09-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-09)]. (ang.).
- ↑ 55. Rallye Monte Carlo 1987. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 37. International Swedish Rally 1987. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 21. Rallye de Portugal – Vinho do Porto 1987. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 34. Acropolis Rally 1987. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 22. Olympus Rally 1987. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 37. 1000 Lakes Rally 1987. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 36. Lombard RAC Rally 1987. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ Paris-Algiers-Dakar 1988. RSSP. [dostęp 2014-09-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-29)]. (ang.).
- ↑ 36. Marlboro Safari Rally 1988. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 30. Rallye Sanremo - Rallye d’Italia 1988. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 44. Lombard RAC Rally 1988. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 33. Tour de Corse - Rallye de France 1989. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 2. Commonwealth Bank Rally Australia 1989. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 31. Rallye Sanremo 1989. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 45. Lombard RAC Rally 1989. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ Season 1989. eWRC. [dostęp 2014-09-07]. (ang.).
- ↑ 58. Rallye Monte Carlo 1990. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 24. Rallye de Portugal – Vinho do Porto 1990. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 38. Marlboro Safari Rally 1990. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 37. Acropolis Rally 1990. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 3. Commonwealth Bank Rally Australia 1990. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 32. Rallye Sanremo – Rallye d’Italia 1990. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 46. Lombard RAC Rally 1990. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ Season 1990. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 39. Martini Safari Rally 1991. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 38. Acropolis Rally 1991. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 21. Rothmans Rally New Zealand 1991. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 41. 1000 Lakes Rally 1991. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 4. Commonwealth Bank Rally Australia 1991. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 33. Rallye Sanremo – Rallye d’Italia 1991. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 27. Rallye Catalunya – Costa Brava 1991. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 47. Lombard RAC Rally 1991. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 60. Rallye Monte Carlo 1992. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 26. Rallye de Portugal – Vinho do Porto 1992. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 40. Safari Rally 1992. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 39. Acropolis Rally 1992. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 42. 1000 Lakes Rally 1992. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 5. Telecom Rally Australia 1992. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 34. Rallye Sanremo – Rallye d’Italia 1992. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 28. Rallye Catalunya – Costa Brava 1992. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 48. Lombard RAC Rally 1992. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ Season 1992. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 61. Rallye Monte Carlo 1993. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 42. International Swedish Rally 1993. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 41. Trust Bank Safari Rally 1993. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 40. Acropolis Rally 1993. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ a b 13. Rally YPF Argentina 1993. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 23. Rothmans Rally New Zealand 1993. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 43. 1000 Lakes Rally 1993. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 6. Telecom Rally Australia 1993. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 29. Rallye Catalunya - Costa Brava 1993. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 49. Network Q RAC Rally 1993. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 62. Rallye Monte Carlo 1994. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 28. TAP Rallye de Portugal 1994. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 24. Rothmans Rally New Zealand 1994. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 44. Neste 1000 Lakes Rally 1994. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 7. Telecom Rally Australia 1994. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 36. Rallye Sanremo - Rallye d’Italia 1994. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 50. Network Q RAC Rally 1994. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ Season 1994. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 63. Rallye Monte Carlo 1995. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 44. International Swedish Rally 1995. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 29. TAP Rallye de Portugal 1995. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 39. Tour de Corse - Rallye de France 1995. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 25. Smokefree Rally New Zealand 1995. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 8. Telstra Rally Australia 1995. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 45. International Swedish Rally 1996. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 21. Bank Utama Rally Indonesia 1996. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 46. Neste 1000 Lakes Rally Finland 1996. eWRC. [dostęp 2014-09-10]. (ang.).
- ↑ 17. Rally Argentina 1997. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ 44. Acropolis Rally 1997. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ 27. Smokefree Rally New Zealand 1997. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ 47. Neste Rally Finland 1997. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ 22. Rally Indonesia 1997. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ 53. Network Q RAC Rally 1997. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Season 1997. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Monte Carlo Rally 1998. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ Sweden Rally 1998. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ 46. Safari Rally Kenya 1998. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ 32. TAP Rallye de Portugal 1998. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Rally Catalunya 1998. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ 42. Tour de Corse - Rallye de France 1998. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Rally Argentina 1998. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ Acropolis Rally 1998. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ 28. Rally New Zealand 1998. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ 48. Neste Rally Finland 1998. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Rally San Remo 1998. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ 11. API Rally Australia 1998. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ 54. Network Q RAC Rally 1998. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Season 1998. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Monte Carlo Rally 1999. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ Rally Argentina 1999. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ 46. Acropolis Rally 1999. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Rally New Zealand 1999. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ Rally Finland 1999. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ Rally of Great Britain 1999. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ Season 1999. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Monte Carlo Rally 2000. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).
- ↑ 49. International Swedish Rally 2000. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Safari Rally 2000 Leg Three. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-07-04)]. (ang.).
- ↑ 20. Rally Argentina 2000. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Acropolis Rally 2000 Leg Three. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-07-04)]. (ang.).
- ↑ Rally New Zealand 2000. worldrally.net. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-07-04)]. (ang.).
- ↑ Season 2000. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ 51. Neste Rally Finland 2001. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Hyundai signs Loix and Kankkunen for 2002.. Crash.net. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Kankkunen joins Stobart for Finland. Rallye-info.com. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-06)]. (ang.).
- ↑ 60. Neste Rally Finland 2010. eWRC. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Juha Kankkunen’s calendar is full again. Helsingin Sanomat. [dostęp 2014-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-12)]. (ang.).
- ↑ Juha Kankkunen interview. askmen. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- ↑ Driving Academy. Juha Kankkunen Driving Academy. [dostęp 2014-09-14]. (ang.).
- p
- d
- e
- p
- d
- e
- БРЭ: 3455216
- NE.se: juha-kankkunen
- Uppslagsverket Finland: KankkunenJuha
- SNL: Juha_Kankkunen
- Catalana: 0247733