Katastrofa Embraera Legacy 600 pod Kużenkinem
![]() Samolot Embraer Legacy 600 | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Obwód | |||
Miejsce | Kużenkino | ||
Data | 23 sierpnia 2023 | ||
Godzina | około 18:20 czasu lokalnego | ||
Przyczyna | Trwa dochodzenie, prawdopodobnie zestrzelenie lub atak terrorystyczny | ||
Ofiary śmiertelne | 10 osób | ||
Statek powietrzny | |||
Typ | Embraer Legacy 600 | ||
Numer | RA-02795 | ||
Start | Moskwa | ||
Cel lotu | Petersburg | ||
Liczba pasażerów | 7 osób | ||
Liczba załogi | 3 osoby | ||
Położenie na mapie obwodu twerskiego ![]() | |||
Położenie na mapie Rosji ![]() | |||
57°44′52″N 33°57′15″E/57,747778 33,954167 | |||
|
Katastrofa Embraera Legacy 600 pod Kużenkinem – wypadek lotniczy z dnia 23 sierpnia 2023 roku, w którym rosyjski Embraer Legacy 600 rozbił się o 18:20[1][2] czasu moskiewskiego w obwodzie twerskim, w pobliżu miejscowości Kużenkino.
Na pokładzie samolotu znajdowało się 10 osób, w tym 3 członków załogi i 7 pasażerów. Wśród pasażerów byli Jewgienij Prigożyn oraz Dmitrij Utkin. Wszystkie osoby zginęły na miejscu.
Samolot
Wypadkowi uległ Embraer Legacy 600 o numerze RA-02795 i numerze seryjnym 14501008, wyprodukowany przez brazylijską firmę Embraer[3][4]. W momencie wypadku samolot miał 16 lat[5]. W październiku 2007 samolot został wykupiony przez słoweńską linię lotniczą Linxair, a następnie przez International Jet Management, MNG Jet i Autolex Transport[4]. Samolot miał zostać kupiony przez Grupę Wagnera we wrześniu 2020 roku[5], lecz według niektórych rosyjskich mediów maszyna miała należeć do firmy zajmującej się transportem biznesowym o nazwie MNT-Aero LLC[6].
Załoga i pasażerowie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Prigozhin_and_Utkin.png/220px-Prigozhin_and_Utkin.png)
Federalna Agencja Transportu Lotniczego(inne języki) (Rosawiacja), powołując się na linię lotniczą, opublikowała komunikat zawierający listę członków załogi i pasażerów na pokładzie[7]:
Załoga:
- Aleksiej Lewszyn, kapitan;
- Rustam Karimow, drugi pilot;
- Kristina Raspopowa, stewardessa;
Pasażerowie:
- Jewgienij Prigożyn;
- Dmitrij Utkin;
- Walerij Jewgieniewicz Czekałow(inne języki) (ros. Валерий Евгеньевич Чекалов) – ur. 10 stycznia 1976 r., objęty sankcjami USA oraz Ukrainy za powiązania z Prigożynem[8]. Właściciel spółki „Newa” z siedzibą w Petersburgu[9], która wedle ustaleń dziennikarzy przejęła spółkę „Euro Polis”, znajdującą się pod sankcjami EU[10]. Według ustaleń „Nowaja gazieta” współpracował z holdingiem Konkord, należącym do Prigożyna[11];
- Siergiej Aleksandrowicz Propustin (ros. Сергей Александрович Пропустин) – ur. 1979 r. Według Centrum „Myrotworeć”[12] i mediów rosyjskich należał do Grupy Wagnera od 2015[13];
- Jewgienij Makarian (ros. Евгений Макарян) – ur. 1985 r. Według mediów rosyjskich weteran Grupy Wagnera, walczył w Syrii[13];
- Aleksandr Siergiejewicz Totmin (ros. Александр Сергеевич Тотмин) – ur. 1992 r. Według Centrum „Myrotworeć” należący do Grupy Wagnera, walczył w Sudanie. Według Fontanki jego numer telefonu był podawany w serwisach społecznościowych przy rekrutacji do wagnerowców z hasłem: „Oleg, praca w Grupie Wagnera”[14];
- Nikołaj Matusiejew (ros. Николай Матусеев) – wg mediów rosyjskich walczył w Syrii[13].
27 sierpnia 2023 r. Komitet Śledczy Federacji Rosyjskiej na podstawie DNA potwierdził, że Prigożyn jest jedną z ofiar katastrofy[15].
Zdarzenie
Okoliczności
Samolot leciał z Moskwy do Petersburga[16]. Prigożyn wraz ze współpracownikami wylecieli dwoma samolotami Embraer Legacy 600 z portu Moskwa-Szeremietiewo o godzinie 17:59[17][18]. Według strony internetowej Flightradar24, jeden z samolotów, lot RA-02795, osiągnął wysokość 28 000 stóp (ok. 8,5 kilometra) o godzinie 18:10 czasu lokalnego. Przez krótki czas utrzymywał wysokość, po czym przez kilka minut zniżał się i odzyskiwał wysokość (maksymalnie do 30,1 tys. stóp lub 9,1 km). O 18:19 zaczął spadać, tracąc 2,4 km wysokości w ciągu 30 sekund. Wideo z katastrofy pokazało samolot zbliżający się do ziemi płasko na plecach, bez części skrzydła i ogona[19]. Ostatnie dane z samolotu odebrano o godzinie 18:20:14 na wysokości 19 725 stóp (ok. 6 kilometrów)[20]. Drugi samolot wylądował w Petersburgu, a następnie wrócił do Moskwy[21]. Piloci nie informowali dyspozytorów z obsługi naziemnej o żadnych problemach[22]. Jeden z fragmentów samolotu został znaleziony 3,5 km od miejsca upadku maszyny na ziemię[23][24]. Miejsce upadku samolotu przylega (około 10 km) do zamkniętego terytorium Oziornyj, będącego bazą rakiet międzykontynentalnych.
Maszyna rozbiła się w obwodzie twerskim[5][25], w pobliżu osady Kużenkino, około 97 km. na północ od Moskwy[3]. Wszystkie 10 osób na pokładzie zginęło[5][3][26], a ich ciała odnaleziono[27]. Wśród ofiar znajdował się Jewgienij Prigożyn[5][25][3][16][26] i Dmitrij Utkin[26][25][16] – przywódcy Grupy Wagnera. W czerwcu 2023 Prigożyn zorganizował pucz wojskowy skierowany przeciwko Siłom Zbrojnym Federacji Rosyjskiej, który przez prezydenta Rosji, Władimira Putina, został nazwany „zdradą” Prigożyna[3].
Niepotwierdzone hipotezy
Powiązany z Grupą Wagnera kanał Telegramu o nazwie „Grey Zone” napisał, że samolot został zestrzelony przez rosyjską obronę powietrzną[28]. Takie doniesienia potwierdzają słowa naocznego świadka, która na nagraniu spadającego samolotu krzyczy: „Zestrzelili, uderzyło (coś) dwa razy, wybuchło” (ros. Сбили, бабахнуло два раза, взорвалось). Twierdzenie to jest jednak kwestionowane, ponieważ na opublikowanym materiale filmowym nie ma widocznego śladu rakiet[29]. Anonimowy urzędnik powiedział „The Moscow Times”, że według niego doszło do zestrzelania oraz że „niedaleko rezydencji prezydenta w Wałdaju znajdują się cztery dywizje S-300 PMU1 strzegące nieba”[30].
Kanał WCzK-OGPU (również powiązany z Grupą Wagnera) twierdzi, że samolot przed lotem przeszukano pod kątem obecności materiałów wybuchowych z psami tropiącymi, ale tuż przed startem pasażerom wręczono w prezencie skrzynkę wina, która mogła zawierać materiał wybuchowy[31]. Następnie na kanale Grupy Wagnera poproszono media i zaprzyjaźnione kanały związane z wagnerowcami o niepublikowanie niezweryfikowanych doniesień[32].
Dochodzenie
Po zgłoszeniu katastrofy Ministerstwo ds. Sytuacji Nadzwyczajnych(inne języki) rozpoczęło dochodzenie w tej sprawie. Władze wszczęły również postępowanie karne w sprawie „naruszenia zasad bezpieczeństwa ruchu i funkcjonowania transportu lotniczego”[33]. Śledztwo prowadzi Iwan Sibuł (ros. Иван Сибул)[34]. W 2019 r. Sibuł kierował dochodzeniem w sprawie katastrofy lotu Aerofłot 1492, a w 2014 r. w sprawie katastrofy samolotu, w której zginął Christophe de Margerie[35]. Śledztwo ma rozpatrzeć hipotezę działania osób trzecich i błąd pilotów[36]. Zwłoki ofiar skierowano do ekspertyzy sądowej[37].
Komentarze i reakcja w Rosji
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Flowers_near_PMC_Wagner_Center~2.jpg/200px-Flowers_near_PMC_Wagner_Center~2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Flowers_near_PMC_Wagner_Center~1.jpg/200px-Flowers_near_PMC_Wagner_Center~1.jpg)
Wieczorem pod sztabem generalnym Grupy Wagnera w Petersburgu przy ulicy Zolnoj składano kwiaty i znicze, a światła w oknach w budynku zapalono tak, aby utworzyły kształt krzyża[38][39]. Podobnie działo się w nowosybirskim oddziale sztabu Grupy Wagnera, gdzie ustawiono zdjęcia Prigożyna i Utkina, składano kwiaty, a dziennikarze nagrali wagnerowca płaczącego w głos[40]. Organizacja weteranów z Nowosybirska wezwała do uczestnictwa w zlocie poparcia dla Grupy Wagnera[41].
W oficjalnym kanale Grupy Wagnera na Telegramie skomentowano śmierć Prigożyna w słowach: „Szef Grupy Wagnera, bohater Rosji, prawdziwy patriota w swojej Ojczyźnie, Jewgienij Wiktorowicz Prigożyn, zginął na skutek działania zdrajców Rosji. Ale nawet w piekle będzie najlepszy!”[32], co jest aluzją do dewizy wagnerowców „Najlepsi w piekle”. Tym samym hasłem skomentowano śmierć Utkina[32]. Służba prasowa Prigożyna (Konkord) nie odniosła się do sprawy, gdyż nie wydaje żadnych komunikatów od marszu wagnerowców na Moskwę[42].
24 sierpnia śmierć Prigożyna skomentował Władimir Putin. Prezydent Rosji złożył kondolencje rodzinom ofiar, a szefa Grupy Wagnera nazwał „utalentowanym biznesmenem” o „trudnym losie”, który „osiągał wyniki jakich potrzebował zarówno dla siebie, jak i dla kraju, gdy go o to prosiłem”[43][44].
Reakcje zagraniczne
Białoruska opozycja – była kandydatka na prezydenta Białorusi, Swiatłana Cichanouska, stwierdziła, że „nie będzie brakować Prigożyna na Białorusi. Był zabójcą i jako takiego należy go pamiętać. Czekamy na likwidację Grupy Wagnera na Białorusi”. Zarówno ona, jak i inni opozycyjni białoruscy komentatorzy, zwracali uwagę na to, że śmierć Prigożyna może stanowić ostrzeżenie dla Alaksandra Łukaszenki[45].
Białoruś – Alaksandr Łukaszenka, prezydent Białorusi, stwierdził, że „nie może sobie wyobrazić”, że to Putin zlecił zabójstwo Prigożyna[46].
Estonia – Kaja Kallas, premier Estonii, powiedziała: „Putin eliminuje przeciwników, a to przeraża każdego, kto myśli o wyrażeniu opinii odmiennej od jego”[47].
Francja – Komentując wiadomość o zdarzeniu, 24 sierpnia 2023 roku Francja oświadczyła, iż są „uzasadnione podejrzenia”, by uważać wypadek za nieprzypadkowy[48].
Mołdawia – Maia Sandu, mołdawska prezydent stwierdziła w wywiadzie dla CNN, że „to tylko potwierdza niebezpieczeństwo jakie niesie ze sobą Rosja”. Określiła to państwo jako „kraj bez sprawiedliwości”[49].
Polska – Zbigniew Rau, minister spraw zagranicznych, na kanale TVP Info na wieść o zdarzeniu powiedział, iż osoby które zagrażają władzy Putina „nie umierają w sposób naturalny”[47].
Stany Zjednoczone – prezydent Joe Biden powiedział: „Nie wiem na pewno, co się stało, ale nie jestem zaskoczony” oraz „Niewiele rzeczy dzieje się w Rosji, za którymi nie stoi Putin. Ale nie wiem wystarczająco dużo, by znać odpowiedź”[6].
Ukraina – Mychajło Podolak, doradca Szefa Kancelarii Prezydenta Ukrainy, stwierdził: „Demonstracyjna eliminacja Prigożyna i dowództwa Wagnera dwa miesiące po próbie zamachu stanu jest sygnałem od Putina dla rosyjskich elit przed wyborami w 2024 roku”[6].
Wielka Brytania – Alicia Kearns(inne języki), przewodnicząca Komisji Spraw Zagranicznych, w mediach społecznościowych stwierdziła: „prędkość, z jaką rosyjski rząd potwierdził, że Jewgienij Prigożyn znajdował się na pokładzie samolotu, który rozbił się podczas lotu z Moskwy do Sankt Petersburga, powinna nam powiedzieć wszystko, co powinniśmy wiedzieć”[47].
Przypisy
- ↑ Accident Embraer EMB-135BJ Legacy 600 RA-02795, 23 Aug 2023 [online], aviation-safety.net [dostęp 2023-08-24] .
- ↑ IanI. Petchenik IanI., Russian Legacy 600 crashes near Tver [online], Flightradar24 Blog, 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ang.).
- ↑ a b c d e LuciaL. Binding LuciaL., ‘Ten killed’ in private jet crash north of Moscow – Wagner leader Yevgeny Prigozhin ‘on passenger list’ [online], Sky News, 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-23] (ang.).
- ↑ a b RA-02795 Wagner Group Embraer ERJ-135 [online], planespotters.net, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ang.).
- ↑ a b c d e В разбившемся в Тверской области самолете среди пассажиров значится Евгений Пригожин [online], Коммерсантъ, 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-23] (ros.).
- ↑ a b c BenedictB. Smith BenedictB., NataliyaN. Vasilyeva NataliyaN., MatthewM. Robinson MatthewM., Yevgeny Prigozhin was on jet that crashed, says Russian aviation authority – live updates, „The Telegraph”, 23 sierpnia 2023, ISSN 0307-1235 [dostęp 2023-08-23] (ang.).
- ↑ Росавиация [online], Telegram [dostęp 2023-08-23] .
- ↑ Чекалов Валерий Евгеньевич – биография, досье, активы | Война и санкции [online], sanctions.nazk.gov.ua [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Бизнесмен Чекалов Валерий Евгеньевич [online], rusprofile.ru [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Структуры Пригожина заинтересовались разработкой месторождений в Сирии [online], РБК, 27 czerwca 2017 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Изуродовали кувалдой, отпилили голову, труп сожгли под музыку [online], Новая газета, 5 października 2105 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Вместе с Пригожиным в самолете мог погибнуть уроженец Новочеркасска Сергей Пропустин [online], rostovgazeta.ru [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ a b c Раскрыты биографии разбившихся в самолете Пригожина сотрудников ЧВК [online], mk.ru, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Что известно о людях из списка пассажиров бизнес-джета Пригожина [online], fontanka.ru – новости Санкт-Петербурга, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Jest oficjalne potwierdzenie: Jewgienij Prigożyn nie żyje. Onet Wiadomości, 2023-08-27. [dostęp 2023-08-27]. (pol.).
- ↑ a b c Катастрофа самолета Евгения Пригожина: что известно [online], Forbes.ru, 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-23] (ros.).
- ↑ «Вагнер» потерпел небоевое поражение [online], Коммерсантъ, 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Flightradar24, Live Flight Tracker – Real-Time Flight Tracker Map [online], Flightradar24 [dostęp 2023-08-25] (ang.).
- ↑ Крушение самолета Пригожина. Что стало известно на следующий день после катастрофы Официально гибель основателя ЧВК Вагнера не подтверждена, СК не считает произошедшее терактом [online], Meduza [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ IanI. Petchenik IanI., Russian Legacy 600 crashes near Tver [online], Flightradar24 Blog, 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ang.).
- ↑ Institute for the Study of War [online], Institute for the Study of War [dostęp 2023-08-24] (ang.).
- ↑ Baza: пилоты разбившегося самолета Пригожина не сообщали о проблемах [online], ura.news, 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ РИА Новости: Элемент хвоста самолета Embraer нашли в 3,5 км от места крушения [online], Российская газета, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Часть самолета Пригожина нашли в 3,5 км от места крушения [online], ura.news, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ a b c Rosyjski urząd: Jewgienij Prigożyn nie żyje, był w samolocie, który spadł na północ od Moskwy [online], TVN24, 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-23] (pol.).
- ↑ a b c Russia-Ukraine War: Prigozhin Listed as Passenger on Plane That Crashed, Killing All Aboard [online], 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-23] (ang.).
- ↑ Yevgeny Prigozhin latest: Wagner boss Prigozhin was on crashed plane, aviation authorities say [online], BBC News [dostęp 2023-08-23] (ang.).
- ↑ Wagner chief Yevgeny Prigozhin presumed dead after Russia plane crash, „BBC News”, 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-23] (ang.).
- ↑ Крушение самолета Евгения Пригожина. Главное Бизнесмен значился в списке пассажиров, но был ли он на борту – неизвестно [online], Meduza [dostęp 2023-08-23] (ros.).
- ↑ The MoscowT.M. Times The MoscowT.M., Plane Carrying Yevgeny Prigozhin Crashes in Russia [online], The Moscow Times, 23 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ang.).
- ↑ ВЧК-ОГПУ [online], Telegram [dostęp 2023-08-24] .
- ↑ a b c WAGNER GROUP ® [online], Telegram [dostęp 2023-08-24] .
- ↑ Частный самолет разбился в Тверской области, среди пассажиров был Пригожин [online], РИА Новости, 2023 [dostęp 2023-08-23] (ros.).
- ↑ АлександрА. Пылев АлександрА., Дело о крушении самолета Пригожина поручили следователю Ивану Сибулу, занимавшемуся крупнейшими авиакатастрофами [online], Блокнот Россия, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] .
- ↑ Дело о самолете Пригожина поручили следователю, который занимался громкими делами [online], ura.news, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ РБК: следствие рассматривает внешнее воздействие как причину крушения самолета Пригожина [online], ura.news, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Крушение самолета Евгения Пригожина: хроника событий – Новости на русском языке [online], BBC News Русская служба, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Бумага: всё о Петербурге [online], Telegram [dostęp 2023-08-24] .
- ↑ GREY ZONE [online], Telegram [dostęp 2023-08-24] .
- ↑ Скрывают лица, несут цветы, прикладываются к портретам [online], НГС – новости Новосибирска, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Жителей Новосибирска зовут на митинг от имени ЧВК «Вагнер» [online], ura.news, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ros.).
- ↑ Пресс-служба Пригожина [online], Telegram [dostęp 2023-08-24] .
- ↑ Putin zabrał głos po katastrofie samolotu Prigożyna [online], rmf24.pl [dostęp 2023-08-24] (pol.).
- ↑ KatarzynaK. Bogdańska KatarzynaK., Putin zabrał głos po katastrofie samolotu Prigożyna [online], wiadomosci.wp.pl, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (pol.).
- ↑ Białoruś reaguje na śmierć Jewgienija Prigożyna. „Sygnał dla Łukaszenki” [online], Onet Wiadomości, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (pol.).
- ↑ ‘Absolute lie’: Russia denies role in Yevgeny Prigozhin plane crash [online], aljazeera.com [dostęp 2023-08-30] (ang.).
- ↑ a b c Świat reaguje na domniemaną śmierć Jewgienija Prigożyna [online], Rzeczpospolita [dostęp 2023-08-24] (pol.).
- ↑ France has ‘reasonable doubts’ over Wagner’s Prigozhin plane crash: Spokesman [online], Al Arabiya English, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-24] (ang.).
- ↑ LuminițaL. Cauliuc LuminițaL., Maia Sandu, despre moartea lui Evgheni Prigojin: „Acest lucru nu face decât să reconfirme riscurile care vin dinspre Rusia, o țară care nu are justiție” [online], Ziarul de Gardă, 28 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-30] (rum.).
- p
- d
- e
|
- Wypadki samolotów cywilnych
- Największe wypadki samolotów pasażerskich
Wypadki i incydenty lotnicze w 2023 roku w Wikimedia Commons
- p
- d
- e